Author Archive

Нүүр хуудас / Author's Article(s) / Админ

Бусадтай өөрийгөө харьцуулалгүй, өөрөө өөрийнхөө шилдэг хувилбар байхад л анхаар.

Чи өөрийнхөө гадаад үзэмж, оюун ухааны цар хэмжээ, танилын хүрээ зэргээр хэр амжилттай байгаагаа эргэн тойрныхоо найз нөхөд, танилуудтайгаа байнга харьцуулаад байдаг юм биш биз? Ингэх нь чиний хүсээд байгаа үр дүн, нэр хүндийг олоход чинь нэмэр болохоосоо нэрмээс болоод байна уу?

Бусадтай харьцуулах замаар өөрийнхөө үнэ цэнийг тогтоох нь ихэнхдээ сөрөг үр нөлөөтэй. Тэгэхийн оронд өөрийгөө дээрх мэт харьцуулалтаас чөлөөлөх нь дээр байдаг. Өөрөөр хэлбэл өөрийн бодол, хүч энергиэ өөрөө өөрийнхөө хамгийн шилдэг хувилбар байхад төвлөрүүлэх хэрэгтэй. Ингэхийн тулд чиний амьдралд давамгайлж байгаа дадал, хэвшил, зуршлуудыг оношилж, заримыг нь өөрчлөөрэй.

Чи ингэж хэлэх нь хийхээс амархан гэж бодож байж болох юм. Тэгж бодох чинь зөв л дөө. Гэхдээ бид чамд дээрх зөвлөгөөг хэрэгжүүлэхэд тус болох энгийн арга зааж өгье. Дараах асуултыг өөрөөсөө асуугаарай – би амьдралдаа юуг болих (eliminate), юуг багасгах (reduce), юуг нэмэгдүүлэх (raise), юуг шинээр эхлүүлэх (create) хэрэгтэй байна вэ? Өөртөө бодитой зорилго тавьж, түүндээ хүрэхээр хичээн зүтгэснээр чи өөрөө өөрийнхөө шилдэг хувилбар байж чадна.
Юун түрүүнд чиний зорилгодоо хүрэх процессыг дөт болгох Хөх далайн стратегийн схемийг ашиглан зорилгоо нарийвчлан тодорхойлохыг санал болгоё. Энэхүү схемийг бөглөснөөр ганц зургаас л өөрийнхөө одоогийн нөхцөл байдлыг бүхэлд нь хараад зогсохгүй ирээдүйн зорилгодоо хүрэхийн тулд юугаа засч, өөрчлөх хэрэгтэй байгаагаа харах боломжтой. Доорх зурагт дүрсэлж, нийтлэлд тайлбарласан 9 зүйлс бол бидний л санал учир чи өөрийн амьдрал, хувь хүний зорилгууддаа нийцүүлэн бүхэлд нь юмуу хэсэгчлэн шинээр тодорхойлоорой.

Дараах стратегийн схемийг зорилгодоо хүрэхдээ ашиглаарай!

Strategy Canvas (C) Kim & Mauborgne

1. Цагийг нь тулгадгаа болих (Eliminate cramming)

Бид бүгдээрээ л хэзээ нэгэн цагт ажлынхаа сүүлийн хугацааг тулгачихаад, шалгалтынхаа өмнөх орой ч юмуу стрессдээд кофегоор нойроо сэргээж, түргэн хоолоор ходоодоо дүүргэх тохиолдолтой тулж байсан гэхэд хилсдэхгүй байх. Хүн бүр л цагийг нь тулгадаг ш дээ гэж өөрийгөө тайвшруулж болох ч ингэснээр асуудлыг шийддэггүй гэдгийг санах хэрэгтэй. Түүний оронд сурах төлөвлөгөө гаргавал цэгцтэй мэдлэг олж, илүү үр дүнтэй суралцах боломжтой болно. Аливаа ажлын цагийг тулгах нь чамаас илүү хүч энерги шаардаж, илүү стрессдүүлж ядраадаг гэдгийг мөн санаарай. Сурах төлөвлөгөөгөө гаргахдаа технологийн янз бүрийн шийдлүүдийг ашигласан ч болно шүү дээ.

2. Үр дүнгүйгээр өөрийгөө шүүмжлэхээ болих (Eliminate destructive self-criticism)

Өөрөө өөртөө шударгаар үнэлэлт, дүгнэлт хийх нь хувь хүнийхээ хувьд өсч дэвжихэд тустай. Өөрийнхөө талаар үнэн бодитой ойлголттой байх нь зөв зүйтэй зүйл төдийгүй амжилттай суралцдаг оюутан, сурагчдын түгээмэл хэвшил байдаг. Харин өөрсдөө хичнээн хичээгээд ч өөрчлөх боломжгүй зүс царай, бие галбир болоод оюун ухааны үндсэн өгөгдлүүддээ сэтгэл ханамжгүй байгаагаас дотроо өөрийнхөө тухай сөрөг бодол тээн, дотооддоо сөрөг дуу хоолойнд захирагдах нь хор хөнөөлтэй. Тиймд, өөрсдөө өөрчлөх боломжгүй зүйлст төвлөрөхийн оронд, өөрчлөн өнгөлөн сайжруулах боломжтой зүйлсээ тодорхойлон, түүндээ анхаарал хандуулаарай!

3. Сэргээх бодис агуулсан уух зүйлсийн хэрэглээгээ багасгах (Reduce coffee)

Бага хэмжээгээр хэрэглэвэл кофе зэрэг кафейн агуулсан уух зүйлс төвлөрөл болон эрч хүчийг нэмэгдүүлдэг. Гэхдээ, ихэнх хүмүүс хэтрүүлж хэрэглэчихээд байдаг ба энэ нь нойргүйдэл, бухимдал, гэдэс эвгүйрэх, анхаарлаа хандуулах чадвараа алдах зэрэг асуудлуудыг дагуулж байдаг. Иймд, кофены оронд ногоон цай ч юмуу илүү эрүүл зүйлс ууж байгаарай. Ингэвэл ядахнаа шүдийг чинь шарлуулахгүй шүү дээ.


Кофе уунгаа, нийгмийн сүлжээгээр сэлгүүцэх зугаатай ч тунг нь тааруул.

4. Нийгмийн сүлжээнд зарцуулдаг цагаа багасгах (Reduce social media time)

Чи өөрийгөө янз бүрийн эможигоор илэрхийлж, өөрийнхөө нийгэмд эзлэх байр сууриа хэдэн лайк авснаараа хэмждэг юм биш биз? Хэдийгээр нийгмийн сүлжээ бидний амьдралын салшгүй хэсэг болсон ч нөгөө талаар биднийг амархан сатаардаг, хийж байгаа зүйлдээ анхаарлаа сайн төвлөрүүлэх чадваргүй болгож байна. Энэ нь эцсийн дүндээ биднийг бүтээмж муутай болгодог. Чи нийгмийн сүлжээнээс бүр мөсөн холддоггүй юмаа гэхэд хэрэглээгээ ухаалгаар зохицуулаарай. Хэр давтамжтай, хэр хугацаагаар хэрэглэж байна гэдгээ нэг ажиглаарай. Харин хичээл номоо хийж байхдаа нийгмийн сүлжээгээ бүр унтрааж бай – хүний тархи нэг дор олон даалгавар гүйцэтгэхээр бүтээгдээгүй. Тэгээд ч олон янзын инээд хүргэм Youtube бичлэгүүд нүдний чинь буланд харагдаад байвал яаж анхаарал чинь төвлөрөхөв дээ!

5. Дасгал хөдөлгөөнөө нэмэгдүүлэх (Raise activity levels)

Биеийн хөдөлгөөн зөвхөн эрүүл чийрэг бие бялдартай байхад тустай бус тархины үйл ажиллагаанд ч тустай. Судалгаанаас харахад дасгал хөдөлгөөн тогтмол хийх нь ой тогтоолтыг сайжруулж, сэтгэн бодох чадварыг дээшлүүлдэг байна. Шууд хэрэгжүүлж болох, үнэ төлбөргүй дасгал хөдөлгөөн хийх арга бол өдөр бүр илүү удаан хугацаагаар алхах юм. Утсан дээрээ алхаа тоологч татаж аваад, өдөр бүр аль болох удаан хугацаагаар алхаж байгаарай.

Өөрийгөө зоригжуул.

6. Гэр бүл болон найз нөхөдтэйгээ хамт өнгөрөөх цагаа нэмэгдүүлэх (Raise face to face time)

Хэрвээ чи энэ жагсаалтаас ганцыг л сонгож авъя гэвэл №6-ыг сонгоорой. Өөрийн хайртай, дотны хүмүүстэйгээ хамтдаа, чанартай цагийг өнгөрөөх нь сэтгэл санаагаар унах зэрэг сэтгэл зүйн асуудлуудаас урьдчилан сэргийлэхэд тустай. Энгийн зүйлс хамгийн үнэ цэнэтэй байдаг. Дэлгэцний ард өнгөрөөх цагаа багасгаад, ойр дотныхонтойгоо хамт өнгөрөөх цагаа нэмэгдүүлэх нь чамайг болон чиний эргэн тойрныхонд илүү баяр баясал, аз жаргал бэлэглэнэ.

7. Оюутан/ сурагчдын клубт элсэн орох (Create: Join a student club)

Нийгмийн хүрээллээ нэмэгдүүлэх маш сайн арга бол оюутан/сурагчдын клуб/байгууллагад элсэн орох юм. Ялангуяа шинэ сургуульд элсэн орогсдод энэ бүр хамаатай. Чи ямар ч клубт орсон бай өөртэйгээ ижил төстэй сонирхолтой үе тэнгийнхэнтэйгээ танилцах төдийгүй дараа нь CV-н дээр чинь хүний сонирхол татахуйц харагдана. Сонирхлыг чинь татахаар клуб/байгууллага олдохгүй байвал чи өөрөө шинээр үүсгэн байгуулсан ч болно ш дээ.

Өөртэйгээ төстэй сонирхолтой хүмүүстэй танилц.

8. Бясалгал хийх (Create: Take up meditation)

Бясалгал хийнэ гэхээр заавал лаа, хүж асааж, бадамлянхуа суултаар суух шаардлагагүй. Хэн ч хэдийд ч бясалгал хийх боломжтой гэдгийг санаарай. Өдөр бүр тодорхой цагийг бясалгалд зориулж заншвал стресс тайлж, анхаарал төвлөрөлтийг сайжруулж, ой тогтоолт, бүтээлч сэтгэлгээг нэмэгдүүлдэг. Урьд нь огт бясалгаж байгаагүй бол New York Times article нийтлэлийг уншаад үзэхэд гэмгүй.

9. Зөвлөгчтэй болох (Create: Find a mentor)

Чамаас ямар нэгэн талаараа илүү мэдлэгтэй, туршлагатай хэн нэгнээс зөвлөгөө авч, суралцаж, урам зориг авах нь онцгой боломж шүү. Спортын дасгалжуулагч, сургуулийн багш, эсвэл бүр ахмад настай хөрш чинь ч амьдралыг чинь өөрчлөх анд, зөвлөгч чинь байж болно шүү дээ. Гэхдээ амжилттай зөвлөгчтэй байх харилцаа хоёр талын хүндлэл, харилцан итгэлцэл дээр тогтдог гэдгийг бүү мартаарай.

EDUCATED TM-аас энэ ондоо багтаан хувь хүний хөгжлийн зөвлөхийн үйлчилгээ нэвтрүүлэхээр ажиллаж байна. Энэ талаар дэлгэрэнгүй мэдээлэл авахыг хүсвэл ЭНД дарж имэйлээ бүртгүүлнэ үү!

Эцэст нь хэлэхэд, өөрийгөө бусадтай харьцуулах ер нь л үр дүн муутай байдаг. Хөх далайн стратегийн хамгийн гол санаа бол энэ. Амжилтанд хүрэх арга бол хэвшмэл байдлаас салж, өөрийн гэсэн арга замаа олох юм. Дэлхий дээр чи ганц хувь л байхад чамаас өөр хүмүүсийг дууриах хэрэг байхгүй байгааз?

Эх сурвалж: Blue Ocean Strategy

ХОЛБООТОЙ НИЙТЛЭЛ: Хөх далайн стратеги

Олон хүн цугладаг, уламжлалт нэтворкин эвентүүд зохион байгуулагдаж эхлээд олон жилийг ардаа үджээ. Ахиж дэвжихээр зорин тэмүүлж буй ажил хэрэгч хүмүүст нэтворкин эвентүүдэд хэрхэн үр дүнтэй оролцох талаар л зөвлөдөг болохоос иймэрхүү арга хэмжээнүүдэд оролцох хэрэгтэй эсэх талаар зөвлөгөө хомс. Онолоор бол, иймэрхүү арга хэмжээнүүд таны бизнесээ өргөжүүлэх хамгийн оновчтой арга юм.

Гэтэл эдгээр арга хэмжээнд оролцогсод өөрсдийн хүлээж байсан үр дүндээ төдийлэн хүрдэггүй нэг асуудал байна. Нэтворкин гэдгийг юу гэж тодорхойлохоос үл хамааран, эдгээр арга хэмжээнд хэр амжилттай, үр дүнтэй оролцох тань таньтай адилхан үр дүнг хүсч, хүлээж буй хүмүүсийг олж, улмаар тэдэнтэй хэр сайн харилцан ярилцаж чадахаас шууд хамаарна.

Уламжлалт нэтворкин эвентүүдийн хамгийн том асуудал нь тэдгээр арга хэмжээнүүд янз бүрийн зорилготой хүмүүсийн “холимог хуурга” шиг байдагт байгаа юм. Шинэ хэрэглэгч олж авах, өөрийн бизнесийнхээ талаар мэдээлэл түгээх, хэн хэндээ ашигтай холбоо тогтоох итгэл найдвар тээвэрлэн очих зэрэг хүн бүр л өөр, өөрсдийн гэсэн төсөөлөл, төлөвлөгөөтэйгээр дээрх арга хэмжээнүүдэд очдог. Маш олон хүн нэтворкин эвентүүдэд очих нь хэрэгтэй зүйл гэж шууд хүлээж авдаг. Гэтэл бодит байдал дээр урьд нь эхлүүлсэн ажил хэрэгч харилцаа холбоогоо гүнзгийрүүлэхэд илүү анхаарах нь зүйтэй байдаг.

Уламжлалт нэтворкин эвентүүдээс илүү үр дүнтэйгээр хэн, хэндээ ашигтай харилцаа холбоо тогтоож, цагаа үр дүнтэй өнгөрөөх олон аргууд байдаг. Тэдгээрээс гурвыг доор танилцуулъя.

Өөрөө арга хэмжээнүүдээ санаачлан, зохион байгуул

Өөрөө санаачлан, зохион байгуулж байгаа арга хэмжээний үеэр оролцож байгаа хүмүүсээ бараг тэр чигээр нь хяналтан доороо байлгаж, юу хийх, ямар үр дүнд хүрэх гэдгээ тодорхойлоход дөхөмтэй байдаг. Энэ нь таныг одоогийн үйлчлүүлэгчид зэрэг урьд тогтоосон харилцаа холбоогоо ахисан түвшинд гаргах төдийгүй шинэ зорилтот хэрэглэгчидтэй танилцан, харилцаа холбоо тогтоох бодит боломж олгодог. Ихэнх бизнес эрхлэгчид одоогийн үйлчлүүлэгчиддээ үйлчлэх, бизнесээ өргөжүүлэх шинэ үйлчлүүлэгчид олох хоёр өөр зорилгынхоо аль алиныг гүйцэлдүүлэхэд цагаа хэрхэн хуваарилахаа мэдэхгүй, сандрах тохиолдол байдаг. Харин сайтар төлөвлөсний дагуу дээрх хоёр зорилгоо хэрэглэгчдэдээ зориулсан арга хэмжээг зохион байгуулах замаар гүйцэлдүүлж болно.

Тухайн арга хэмжээг ямар байдлаар зохион байгуулахаа шийдэхдээ хамгийн гол нь одоогийн хэрэглэгч үйлчлүүлэгчдэд чинь таалагдах ёстой гэдгийг санаарай. Хэрвээ та болон таны одоогийн үйлчлүүлэгчид адил төстэй сонирхолтой бол тэндээс төлөвлөгөөгөө эхэлж болно. Жишээ нь таны үйлчлүүлэгчид бооцоот тоглоом тоглох дуртай юу, театрт тоглолт үзэх дуртай юу, эсвэл спортын арга хэмжээнд оролцох дуртай юу? Дашрамд хэлэхэд, иймэрхүү арга хэмжээнд вино амталгаа түгээмэл ашиглагддаг.

Нэтворкин

Өөрийн үйлчлүүлэгчид болон стратегийн хамтрагчдаа урихдаа тэднийг, өөрийн зочинтойгоо хамт ирэхийг уриарай. Өөрөөр хэлбэл таны зохион байгуулах үйл ажиллагаа таалагдах нэгнийг хамт авч ирэхийг уриарай. Тэгээд дээрх арга хэмжээ нь бүтээгдэхүүн үйлчилгээний борлуулалт хийхэд чиглээгүй гэдгийг сануулаарай. Иймэрхүү арга хэмжээний үеэр зохион байгуулагчийн бүтээгдэхүүн, үйлчилгээний талаар зарын шинжтэй үйл ажиллагаа явуулаагүй ч оролцогчдын талаас илүү нь өөрсдөө зохион байгуулагчийн бизнесийг сонирхон, сураглан очих нь түгээмэл ажиглагддаг.

Хэдий та дээрх арга хэмжээний үеэр нэг ч шинэ үйлчлүүлэгчтэй болоогүй байсан ч өөрийн одоогийн үйлчлүүлэгчидтэйгээ нэг үдшийг сайхан өнгөрүүлж, сонирхолтой шинэ хүмүүстэй уулзаж, үйлчлүүлэгчдийн чинь урин авчирсан зочид танай бизнесийн талаар тодорхой ойлголттой болоод буцна гэдэг амжилт шүү.

Давхар болзоо

Багахан хэмжээнийн мэргэжлийн нэтворкингийн нэг хэлбэр маягаар давхар болзоонд явж болно. Жишээ нь ямар нэгэн үзвэр үйлчилгээ үзэх дөрвөн тасалбар байлаа гэж бодоход одоогийн үйлчлүүлэгч, стратегийн хамтрагч юмуу нэг бизнес танилаа уриарай. Тэгээд урьсан хүнээ таньтай ажил хэргийн шугамаар танилцах хэрэгтэй гэж үзэж байгаа бас нэгэн хүнийг урихыг санал болгоорой. Та мөн адил шалтгаанаар нэмээд нэг хүн уриарай.

Иймэрхүү давхар болзооны үр дүнд үр дүн багатай байлаа гэхэд та хуучны харилцаагаа бататгана, сайн үр дүнтэй байлаа гэхэд та болон таны стратегийн хамтрагч өөрсдөө уулзаж танилцах нь тодорхой бус байсан бас нэгэн боломжит хэрэглэгчтэйгээ холбоо тогтооно.

Хуучны танилуудтайгаа холбоогоо сэргээ

Энэ арга нь таныг сүүлийн үед сураг алдарсан хуучны танилуудтайгаа холбоогоо сэргээхэд чиглэсэн. Энэ ангилалд таны дунд сургууль болон оюутны ангийнхан, урьд нь ажиллаж байсан газрын чинь хамт ажиллагсад зэрэг хүмүүс багтана.

Эдгээр хуучны танилууд таны одоогийн тогтмол харилцдаг хүмүүсээс бизнесийн хувьд илүү үнэ цэнэтэй байх магадлалтай. Учир нь одоогийн тогтмол харилцдаг хүмүүсийн тань танилын хүрээ таньтай адил төстэй байх нь элбэг. Харин таны сураг алдарсан хуучны танилууд та өөрөө уулзаж танилцах боломж төдийлэн гарахааргүй байсан хүмүүс болон бизнесийн боломжуудтай холбож өгч чадах магадлал өндөртэй. Түүнчлэн огт танихгүй хүмүүсийг бодвол хуучны танилууд чинь таньтай утга учиртай холбоотой байсан хүмүүс шүү дээ.

Ингэхийн тулд та Linkedin зэрэг өөрийн нийгмийн сүлжээгээр холбогдсон хүмүүсээ шүүж үзэж болно. Эсвэл цахим хаягаараа харилцаж байсан хүмүүс буюу ‘contacts’-аа шүүж ч болно. Ингэхдээ та өөрийн тань эрхэлдэг ажил бизнестэй холбоотой ажил, мэргэжил бүхий хуучны танилуудаа олж тогтоогоорой. Улмаар зорилтот хуучны танилууддаа богино цахим шуудан илгээж, таныг шууд сануулах ямар нэгэн зүйлийг дурдаарай. Таны цахим шууданд эерэг хариу өгсөн хуучны танилуудтайгаа цаг тохирч байгаад утсаар ярих юмуу товчхон уулзалт зохион байгуулаад үзээрэй.

Дээрх аргуудын заримыг юмуу бүгдийг нь өөрийн одоогийн харилцаа холбоогоо гүнзгийрүүлэнгээ шинэ хүмүүстэй танилцах аргууд болон ашиглаарай. Эдгээр аргууд таныг үр дүн, бүтээмж муутай уламжлалт нэтворкин эвентүүдэд очсоноос илүү бүтээлч, зугаатай байдлаар харилцаа холбоогоо өргөтгөх боломжоор хангаж чадна.

Эх сурвалж: Harvard Business Review

Энэ нийтлэл танд таалагдсан бол нийгмийн сүлжээгээр хуваалцаж хэрэгтэй хүмүүст нь хүргээрэй. Мөн ЭНД дарж манай имэйл листэнд бүртгүүлж, шинэ нийтлэл, зөвлөгөө, мэдээллийг маань цаг алдалгүй хүлээн аваарай!

Хүн бүр ялгаатай ч хосоор амьдрах нь хорвоогийн жам байдаг. Тиймээс бид гав ганцаараа аз жаргалтай сайхан амьдарч байна гэж өөрсдийгөө хууралгүй хэн нэгэнтэй тогтвортой харилцаа үүсгэж аз жаргалтай амьдрах эрхтэй. Санаатай ч бай санаандгүй ч бай өртөөнөөс өртөөнд шилжиж буй мэт хосоо сольж сэлгэлгүйгээр эрүүл, аз жаргалтай харилцаа үүсгэхийг зорьж буй хүмүүст зориулан доорх зөвлөгөөг хүргэж байна. Мэдээж төгс харилцааг нэг л шөнийн дотор бий болгохгүй тул хувь хүнээс чамгүй хичээл зүтгэл шаардах нь зүйн хэрэг юм.

Харилцан ярилцах: Хүмүүс хэрхэн зөвөөр өөрийгөө илэрхийлэхээ мэддэггүйгээс хосоо гомдоочих вий гэж болгоомжлон юу ч болсон чимээгүй өнгөрөх хандлага их байдаг. Харин судлаачдын зөвлөж байгаагаар хосууд нөхцөл байдлаас үүдэн гарсан тааламжтай болон тааламжгүй байгаа мэдрэмжүүдээ хэлж ярилцдаг байх нь урт удаан, аз жаргалтай харилцааны суурь болдог байна.

Хүндлэл: Бие биенээ хүндлэх хүндлэл жижиг зүйл дээр ажиглагдаж мэдрэгдэж болдог. Баяр баясгалантай харилцааг бий болгохын тулд та хосынхоо цаг, сэтгэл, зан чанар болон итгэл үнэмшилд нь хүндэтгэлтэй хандах хэрэгтэй. “Найз нөхөд, хамаатан садандаа хань ижлээ муулах”, “чамаас салнаа”, “чамтай чамгүй амьдрана” гэх мэт сүрдүүлгийг хэрэглэх нь хосуудын харилцаанд түгээмэл байдаг ч энэ нь түүнийг хүндлэхгүй байгааг мэдрүүлдэг тул сэтгэлийг нь бага багаар хөргөж байдаг байх нь.

Их цагийг биш чанартай цагийг бэлэглэ: Хамт байхдаа сонирхолтой, дурсамжтай зүйл нэгийг ч хийдэггүй хэрнээ би хамаг залуу насаа түүнд зориулсан байхад … гэх мэтээр гомдоллодог хүмүүс байдаг. Жишээ болговол оройн хоолоо дуртай шоугаа үзэн зурагтныхаа өмнө идэх болон хоолны ширээний ард өөд өөдөөсөө харан суугаад өдөр ажил, сургууль дээрээ юу болсоноо ярилцан идэх хоёрын хооронд ялгаа их бий шүү.

Өөртөө зориулах цагийг нь үлдээх: Хамт байх нь чухал гээд сонирхолтой, сонирхолгүй, хамаатай хамаагүй бүх зүйлд хамт оролцох нь хосуудын хувьд зөв зүйл биш юм. Харин аз жаргалтай хосуудын дийлэнх нь бие биенийхээ сонирхолыг хүндэлдэг тул түүндээ зарцуулах цаг болон боломжийг бие биендээ олгож байдаг.

Хайрын хэлүүдийг ашиглах: Бүх хүн хайрыг өөр өөрөөр мэдэрдэг ч Гари Чапмены бичсэнээр эмэгтэй эрэгтэй хүний аль алинд нь түүнийг мэдрэх таван хэл байдаг байна. Ямар хэлүүдийг ойлгож мэдэрдэг нь сонин байна уу? Тэгвэл хүн бүр л хүлээн зөвшөөрсөн үг сонсох, бэлэг авах, дурсамжтай цагийг өнгөрөөх, туслуулж буйгаа мэдрэх болон бие физиологийн хэрэгцээтэй байдаг байна.

Талархал: Бид хамгийн дотны хүмүүстээ талархах хэрэгтэйгээ мэддэг ч дийлэнх тохиолдолд талархахаа мартдаг. Таны хувьд онцгой нэгнээ хажууд минь байж л байх юм чинь гэж өнгөрөөлгүй харилцаагаа аз жаргалтай байлгахын тулд талархалаа илэрхийлээд үзээрэй. Гоё үг, гараар бичсэн мэндчилгээ, цэцэг, шалтгаангүй сайхан аашлах гэх мэтээр та юу ч сэдэж болно. Өдөр болгон цэцэг бэлэглэх албагүй ч зарим үед гэнэт цэцэг бэлэглэснээр дийлэнх хосуудын харилцаагаа хадгалж үлдэхийн тулд хийдэг аялалаас бол хялбар байна гэдгийг санаарай.

Сөргөөр үү эсвэл эерэгээр үү: Заримдаа бид өөрсдөө ч мэдэлгүй гутранги болж бүхий л зүйлсийг хар бараанаар будаж эхэлдэг. Ийм үедээ бид хийж буй ажлаа үзэн ядаж, найз нөхдөө зөв сонгож чадаагүйдээ харамсаж, өөрийг нь хэзээ ч чин сэтгэлээсээ хайрлаагүй хүнийг хайрлах гэж хэт хичээж буй мэт санагдах нь ч энүүхэнд. Гэсэн ч бидний хорвоо төгс биш гэдгийг өөртөө сануулаарай. Мэдээж бүх зүйлс сайнтай муутайгаараа холилдоод л оршиж байдаг тиймээс та хайртынхаа муу талуудыг биш аль болох сайн талуудыг нь бодож санаж байгаарай. Яваандаа сөрөг бодлууд тань эерэгээр солигдож та өөрөө ч тэнэг зүйлд хэт гунигласнаа мэдрэх болно.

Тулааны бүсээ сонгох: Харилцаа л юм хойно хоорондоо үйл ойлголцох муудалцах үе бүх хосуудад л байдаг. Гэсэн хэдий ч хосууд маань тухайн маргаанд л давуу тал олж байвал хамаагүй мэт аашилснаар бие биенээ хэзээ ч уучлах боломжгүйгээр гомдоодог. Тиймээс хэт эмзэг, өнгөрсөнд маргалдсан зүйлсээ дахин сөхөх нь тогтвортой харилцаатай хосуудын зайлсхийдэг бүс гэдгийг санаарай.

Секс: Хосууд бүгд л хийдэг энгийн л зүйл тэхдээ сексд байдаг нэг дүрэм бол “их хийх тусам – илүү хүсдэг, бага хийх тусам бага хүсдэг” явдал гэнэ шүү. Тиймээс сексийн харилцаагаа илүү амьд, тогтмол мөртлөө сонирхолтой болгох нь хосуудын анхаарах асуудлуудын нэг байдаг. Амтлагчаа нэм гэдэг нь зөвхөн гал тогоонд хэрэглэгддэг үг биш байх нь.

Харьцуулалт хийхгүй байх: Зүлэгийн өвс бүгд жигд ногоон өнгөтэй байдаггүй. Бид яагаад ч юм өөрийнхөө амьдралыг бусдын амьдралтай буюу хүмүүс юу хийж байна? Хаана амьдарч байна? Юу өмсөж байна гэх мэтээр харьцуулах синдромтой болсон өнөөгийн нийгэмд олон нийтийн сүлжээ хосоо, хайр сэтгэлийн харилцаагаа ч харьцуулах боломжийг нээсэн. Гэсэн хэдий ч аз жаргалтай хосуудад бусдын зүлэг ямар өнгөтэй байна, ямар арчилгаа орсон гэх мэт нь огт хамаагүй ч аз жаргалтай байдаг гэдгийг санаарай.

Та бүхэнд манай нийтлэлүүд таалагдаж байвал манай мэйл листэнд ЭНД дарж бүртгүүлэн ижил төстэй шинэ нийтлэл, мэдээллүүдийг маань цаг алдалгүй хүлээн авч байгаарай.
Эх сурвалж: www.bustle.com 

Хүн ам, газар нутгийн хэмжээ болон эдийн засгийн хүчин чадлаараа дэлхийд тэргүүлэгчдийн эгнээнд багтдаг манай өмнөд хөрш Хятад улс нь суралцах, судлах зүйл ихтэй ард түмний нэг гэдэгтэй хэн ч маргахгүй бизээ. Бидний хувьд их гүрэн Хятадтай хил залгаа байгаа нь цөөн тохиолдолд хүндрэлтэй байдаг ч бараа бүтээгдэхүүн худалдан авах, түүхий эдээ нийлүүлэх цаашлаад суралцах, аялах жуучлах гэх мэт олон тал дээр ашиг тустай байдлыг бий болгодог. Ер нь хүн болгон Хятадын талаар өөрийн гэсэн мэдээлэл, мэдлэгтэй байгаа тул илүү нуршаад яахав гол зүйлдээ орьё. Хятадын ард түмэн эртний түүх соёлоо маш сайн хадгалан үлдсэн нь 2016 оны байдлаар ЮНЕСКО-н байгалийн болон соёлын өвд нийт 48 түүхэн дурсгалт болон байгалийн үзэсгэлэнт цогцолбор газрууд нь багтсанаас харагдана. Эдгээрийг бүгдийг нь үзэж дуусгахад чамгүй олон удаа урд хөршөө зорих хэрэг бидэнд гарах бололтой. Миний бие Хятад улс руу нийт 3 удаа аялах зорилгоор явах завшаан тохиож байжээ.

1. Бээжин аялал – 2010 он

2. Хайнан аялал – 2013 он

3. Хуаншань /Шар уул/ аялал – 2017 он

Аялал бүрээс үзсэн харсан зүйлсийг нэг бүрчлэн цуврал болгон дараагийн нийтлэлүүдээр оруулах тул та бүхэн манай сайтаар байнга зочилж мэдээлэл авч байхаас гадна и-мэйл листэд ЭНД дарж бүртгүүлэн цаг тухай бүрт нь шинэ нийтлэлийн мэдээлэл авч байгаарай. Харин энэ удаад дээрх аялалуудыг нэгтгэн дүгнээд өөрийн туршлагад үндэслэн Хятад болон бусад улс руу аялалд гарах зөвлөмж болон аялалаас үлдсэн сэтгэгдэлүүдийг хуваалцъя.

Аялалын зөвлөмжүүд:

1. Аялалын төрлийг сонгох: Аялалын зорилгодоо тааруулан хувиараа аялах уу жуулчны компаниар зуучлуулах уу гэдгээ сонгох нь зүйтэй учир нь аль аль сонголт нь давуу болон сул талуудтай. Хувиараа аялахын хамгийн сайхан нь өөрийнхөө хүссэнээр явах. Хэвтэр болон хоол хүнс голдоггүй бага зардлаар ихийг үзэх сонирхолтой аялагчид бол өөрийхөө толгойг даагаад яваад үзэхэд гэмгүй байх. Бүх зүйлийг өөрсдөө бие даан шийдэх тул ажлын хамт олонтойгоо буюу хүсэл зорилго, нас хүйсийн ялгаатай хүмүүсийн хувьд энэ төрлийн аялал тохиромж муутай мэт санагдсан. Харин санаа нийлсэн найз нөхдийн аялалд бол хамгийн сайн сонголт болно. Гэхдээ бүх зүйлд бэлэн байх хэрэгтэй, компаниар зуучлуулж явсанаас үнэтэй байх тохиолдол гарна. Дамжин явах нислэг болон галт тэрэгний хуваарь өөрчлөгдөх, цуцлагдах гэх мэтээс эхлээд. Тиймээс хувиараа аялалд гарч буй бол даатгуулчихаад явахад гэмгүй гэж зөвлөж байна. Энэ төрлийн аялалыг сонгогчид нь мөнгөө хэмнэх зорилготой тул аль болох хямд нислэг болон газрын тээврийг сонгодог тул цаг хугацаа арай их зарцуулах магадлалтай ба дийлэнх тохиолдолд ачаагаа үүрээд нааш цааш алхах тул биеэ жаахан ядраана гэдэгтээ сэтгэлзүйн бэлтгэлтэй байх хэрэгтэй болов уу. Зуучлалын компаниар аялахад жинхэнэ утгаараа амраад олон зүйлд санаа зовохгүй байх боломжтой тул анх удаа аялалд явж буй бол энэ төрлийг сонгоорой. Нас насны гишүүдийн бүрэлдэхүүнтэй гэр бүл болон хамт олноороо аялахад хамгийн тохиромжтой. Бөөний үнэ хямд байдгийн зарчмаар таны төлсөн үнээр хувиараа аялаад яг тухайн газруудад орохоос харьцангуй хямд байдаг юм байна лээ. Нэг сул тал нь аялалын үзвэр хооронд заавал дэлгүүр хоршоо гээд хэрэггүй шахуу газруудаар их авч явах гээд байдаг тул далай дээр очсон бол далай дээрээ л үлд, ууланд очсон бол ууландаа л үлд элдэв чамин нэртэй дэлгүүрийн маршрутаас нь шууд татгалзсан нь дээр санагдсан.

2. Очих газрынхаа талаар урьдчилан судлах: Интернэт хөгжөөд мэдээлэл авах боломж маш өндөр болсон өнөө үед гадагшаа дотогшоо хаашаа ч аялах бай тухайн очиж буй газрынхаа талаар тодорхой хэмжээнд судлаад очвол зүгээр санагдсан. Урьдчилж судлаагүйгээс болж зорьж очсон газраа бүрэн дүүрэн нээж илрүүлэхгүйгээр дутуу үзээд буцвал дахиад очих ч хэцүү болих ч хэцүү ацан шалааны байдалд орох магадлалтай юм шиг санагдсан.

3. Хувцас хэрэглэлээ очсон газраасаа авах: Монгол улсын хувьд амьдралын өртөгөөр өндөр хөгжилтэй баян орнуудтай ижил шахуу байдаг тул ихэнх зүйлс үнэтэй байдаг. Харин манайхны нэг нийтлэг шинж нь ажил гэр гэсэн маршруттай тул элдэв спорт арга хэмжээнд барагтай оролцдоггүйгээс яг аялалд гарахад хувцас хунар маань тохиромж муутай болж ирдэг. Гэсэн хэдий ч аль болох дотоод нөөц бололцоогоо ашиглан биед эвтэйхэн хувцаснаасаа сонгон өмсөж очих газартаа хүрээд тэндээсээ худалдан авалт хийгээрэй гэж зөвлөмөөр байна. Тусгай зориулалтын, аялалын хувцас хэрэглэл бол дийлэнхдээ л Хятад болон Азийн үйлдвэрлэгч орнуудаас орж ирдэг тул хэрвээ таны аялал Эрээн, Бээжин гээд худалдаа хөгжсөн бусад хотуудаар нь дайрч буйн дээр та тодорхой цагийг дэлгүүр хэсэхэд зарцуулах боломжтой байгаа бол аялалын хувцас хэрэглэлийг шууд тэндээсээ аваарай. Гэхдээ үнэ хаялцаж худалдан авалт хийдэг зах, худалдааны төвөөс бол холхон байсан нь дээр гэж зөвлөмөөр байна. Цөөн тооны буюу өөртөө ганц хоёр юм авахын тулд хамаг цагаа гарздан үнэ тохиролцох, сонирхсон зүйлээ өмсөж үзэлгүй урд хойноо барьж үзээд заавал авах ёстой болдог гэх мэт онцгүй нөхцөл байдал зах дээр биднийг хүлээж байдаг. Үүнээс гадна манай Монголчууд үнийг нь хэт унагадагаас болсон уу бидэнд ер нь ёозгүй, хүндэтгэлгүй харьцдаг болсон мэт санагдсан. Харин дэлгүүр орвол сонирхсон зүйлээ чөлөөтэй өмсөж үзэхээс гадна үнийг нь шууд хараад авч чадах үгүйгээ шийдээд явчих нь амар. Жаахан судалбал боломжийн үнэтэй, чанартай брэндүүд байхаас гадна томоохон баяруудынхаа өмнө болон тодорхой борлуулалтын хямдрал урамшуулал бараг хэзээ ч очсон байдаг юм шиг санагдсан. Миний хувьд аялалын болон спорт хувцас хэрэглэл авахад Decathlon маш боломжийн шүү гэж санал болгомоор байна.

4. Нийтийн эрх ашгийг хүндэтгэн дагах: Ард иргэдийнх нь амьдралын бололцоо сайжирч буйтай холбоотойгоор Хятадууд өөрсдөө түүхэн дурсгалт газруудаараа гэр бүл, найз нөхөд хамт олноороо аялах нь ихэссэн. Тиймээс хаана ч очсон түм түжигнэж, бум бужигнаж байх магадлал өндөртэй тул та бүхэн дуулгавартайгаар өөрийн оочер дараалалыг хүлээн бусдад төвөг болохгүйгээр аялаарай. Миний ажигласнаар манайхан маш хоёрын хооронд зүйл дээр бусдын урдуур дайрч (бусдыг анзаараагүй гэж боддог ч юм уу эсвэл хэн намайг таньдаггүй юм чинь гэдэг ч юм уу бага сага заль хэрэглэж) буй нь ажиглагддаг. Та нутгаасаа гарсан л бол таны нэр МОНГОЛ болдог тул жижиг сажиг зүйлс дээр амиа хичээж дараа дараачийн олон Монгол аялагчдынхаа нэрэнд сэв суулгах хэрэггүй болов уу. Мөн амралтын өдрүүдээр тээврийн хэрэгсэл болон үзмэрүүд нь бараг пиг дүүрэн байх ба алдартай аялал жуучлалын төвүүдийнх нь ойролцоох буудлууд болон хоноглох газруудынх нь үнэ тодорхой хувиар өсдөг юм байна лээ.

5. Төмөр замын вокзал, нисэх буудал дээр тосч үйлчилгээ санал болгож буй хүмүүсээс хол байх. Учир нь тэд бүх зүйлийг богино хугацаанд зохицуулах сайхан саналууд тавих ч үнэ өндөртэй гэдгийг санах хэрэгтэй. Мөн зуучилж аваачсан буудал болон хоолны газрууд нь танд таалагдахгүй байх магадлал маш өндөр тул таны аялалд таагүй дурсамж л нэмэх болов уу.

6. Дата эрх бүхий Хятад дугаар авах: Нийтийн үйлчилгээний газрууд болон буудлууд нь үнэгүй интернэт цацах ч маш удаан санагдсан. Тиймээс хэд хонох төлөвлөгөөтэй байгаа бол дата эрх бүхий Хятад дугаар ашиглан интернэтээр хотспот үүсгэн багаараа хаана ч очсон интернэттэй явбал их зүгээр санагдсан. Интернэттэй байхад газрын зургаа ашиглаад төөрөхгүй шахуу явах боломжтойгоос гадна тулгарсан бэрхшээлүүдээ бусдаас богино хугацаанд лавлан мэдээлэл авч харилцаа холбоотой явах боломжтой.

Миний анзаарснаар Хятад улс:

Хятадын дэд бүтэц маш сайн хөгжсөн тул дийлэнх хотууд нь хоорондоо нисэх онгоц, хурдан болон энгийн галт тэрэг, автобусаар явах боломжтой болсон нь аялал жуучлал хөгжих маш таатай орчинг бүрдүүлж байгаа. Бид цаг хугацаа болон өөрийн төсөвтөө тааруулан аль ч төрлийн тээврийн хэрэгслийг сонгосон бай тав тух алдахгүй. Логистикийн салбарт ажилдаг болохоор эндэхийн бүрэн шийдэгдсэн зам тээврийн дэд бүтэц нь үнэхээр таалагддаг. Уул нурууг нүхлэх, гол усан дээгүүр гүүр тавих бол үнэн асуудалгүй, мөнгөтэйдээ ч юм уу юмыг хийх сэтгэлтэйдээ ч юмуу их л богино хугацаанд эдгээр томоохон бүтээн байгуулалтуудыг хийдэг бололтой. Манай Улаанбаатар хот 2020 онд метротой болно гээд байсан одоо бүүр сураг ч гарахаа больжээ. Хариуцсан хүмүүс нь хөөцөлдөөд бүтээн байгуулалтаа хийгээд л явж байгаа байх даа. Хаагуур ч явсан хүнгүй зэлүүд газар гэж бараг үгүй тариалангийн талбай, усан ферм болон хүн амьдрах зориулалттай суурин тосгод үргэлжлэх нь бага зэрэг уйтгартай ч авах юм нь нүдэнд бүртийх хоггүй. Манайх бол Улаанбаатараас урагшаа хил давах хүртэл төмөр зам, засмал зам дагуух эзгүй зэлүүд газар суурин ялгаагүй ерөнхийдөө хог ихтэй санагдсан. Жуулчид ирэх явах гол чиглэл тул нутгийн иргэд нь, дайран явж буй бусад Монгол ахан дүүс минь хогоо битгий хөдөө хээр хаяж байгаач ээ. За Хятад руугаа буцаад орьё, Дэлхийн 2-догч том эдийн засаг болохын тулд явуулсан бодлогын хүрээнд маш олон хотуудыг өргөжүүлэн шинэр орон сууц, сургууль, дэлгүүр гэх мэт хүн амьдрахад зориулан өндөр өндөр барилгуудыг шинээр барьсан ч тэдгээрийг худалдан авах хүнгүй байгаагаас ашиглалтанд орсон ч ганц ч оршин суугчгүй хоосноороо үлдэж “Сүнсний Хот” гэх нэртэй болсон эдгээр томоохон барилгууд гунигтайхан сүндэрлэх ажээ. 2020 он гэхэд 100,000 сая гаруй хөдөөний Хятад иргэд хот руу нүүнэ гэж төлөвлөгдсөн байгаа тул удахгүй дүүрчих биз ээ. Нэмж сонирхуулахад, Монгол улстай адилхан агаарын бохирдол тулгамдсан асуудал болж буй гэсэн мэдээлэлтэй явсан ч очсон газруудад тийм сүртэй мэдрэгдэхүйц байсангүй. Бээжинд хамгийн бохирдолтой буюу бага зэрэг цагаан манантай байсан ба энэ нь үйлдвэрүүдээс гардаг тул хөгжлийн утаа гэж нэрлэдэг бол манай Улаанбаатарын утаа бол дулаацах зорилгоор нүүрс түлсний улмаас гарч буй тул ядуурлын утаа гэж нэрлэдэг юм байна.

8 жилийн хугацаанд гарсан өөрчлөлтүүд:

1. Их цэвэрхэн болсон. Хүнийг хэр цэвэр цэмцгэр бэ гэдгийг 00-н өрөөнөөс нь шинждэг гэдэг шиг хамгийн түрүүнд анзаарагдсан зүйл бол Хятад улсын худалдаа үйлчилгээний төвүүдийн 00-н өрөөнүүд үнэр танаргүй их цэвэрхэн болсон нь ажиглагдсан. Бараг орсон бүх газруудын жорлонгууд бүгдээрээ 00-н цаас, гар хатаагчтай болсон байсан нь их таалагдсан.

2. Хүмүүс ч мөн их соёлжсон юм шиг. Хамгийн анх очихдоо хурдан галт тэрэг болон автобус гэх мэт нийтийн тээврийн хэрэгслүүдээр нь олон цаг зорчиход үнэр, чимээ маш ихтэй санагдаж байсан бол энэ удаад бол зөрж өнгөрсөн болон ойрхон суусан Хятадуудын хоолнуудынх нь хурц үнэр нь амнаас бараг үнэртэхгүй болсон мэт санагдсан. Дуу чимээ гаргах нь ч бага болсон байна лээ. Бараг бүх хүн нь утсаараа ямар нэг видео үзэх юмуу чатлаж байсан тул чанга чанга ярих завгүй ч болсон байж магад.

3. Хүмүүсийн хувцаслалт: Ерөнхийдөө их гайгүй загварлаг хувцасладаг болсон харагдсан. Урьд нь очиход ийм олон сайхан хувцасны сонголт байхад яагаад ийм сонин зүйлсийг хаанаас нь олоод өмсдөг байнаа гэж бодохоор байсан, одоо бол их л энгийн болсон ажиглагдсан. Дэлхийн хувцас загварын олон брэндүүд зах зээлд нь нэвтэрсний ач тус болов уу. Өөрийн уламжлалт хэв маяг бүхий хувцас, чимэглэлүүд нь яваандаа бүүр л багасч бидэн шиг зөвхөн тодорхой баяруудаар үндэсний хувцасаа өмсөхөөс гадна ерөнхийдөө Европ загварын, энгийн хийцтэй хувцас хэрэглэлийг түлхүү хэрэглэдэг болох болов уу гэж бодогдсон. Мөн эмэгтэйчүүд нь их цэвэрхэн бүдэг будах эсвэл бараг нүүрээ буддаггүй ч юм шиг санагдсан манайхантай харьцуулахад.

4. Илүү олон гадныхан байдаг болсон. Ер нь хаагуур ч явсан гадныхантай их тааралдах болжээ, сонирхвол зарим нэг нь аялж байна, дийлэнх нь суурин ажиллаж амьдарч байгаа хүмүүс байх юм. Эндээс харахад Хятадын томоохон хотууд нь нилээн амжилттай даяаршлагдаж байна гэж дүгнэж болох байх.

Та бүхэнд манай нийтлэлүүд таалагдаж байвал манай мэйл листэнд ЭНД дарж бүртгүүлж шинэ нийтлэл, мэдээллүүдийг маань цаг алдалгүй сонирхож байгаарай.

Хүний тархи, мэдрэлийн системийн үйл ажиллагааг судладаг эрдэмтдийн судалгааны үр дүнд үндэслэн удирдах албан тушаалтнууд өөрсдөө болон хамт олноо илүү бүтээлчээр сэтгэх суурийг тавих боломжтой.
Хүний тархи өмнө нь хэзээ ч харж, мэдэрч, шийдэж байгаагүй шинэ зүйлстэйгээ тулгарах үедээ өөрөөр ажилладаг гэдгийг эрдэмтэд тогтоожээ. Байнга давтагддаг үйлдлээ гүйцэтгэх, байдаг л асуудалд шийдэл олохын тулд хүний тархи өмнө нь туулсан замаараа л явдаг учраас, өөр өөр булан тохойд нуугдаж байгаа чадваруудаа ашигладаггүй байна.
Энэ нийтлэлээр бид удирдах ажилтнууд өөрсдийн болон хамт олныхоо бүтээлч сэтгэлгээг өдөөх, хөгжүүлэх шалгарсан практик аргуудыг танилцуулж байна.

Биеэрээ мэдэр

Өөрөө болон ажилтнуудаа ажлын байрнаасаа гарч, бүтээлчээр сэтгэх, шинэлэг санал санаачлага гаргах явцыг нь дэмжих тусгайлсан дасгал ажил хийлгэх юмуу зорилгод чинь тус болох арга хэмжээнд оролцуул.
Хойд Америкийн нэгэн дэлгүүр хэрэглэгчдийнхээ худалдан авах үйл явцыг илүү тааламжтай болгох зорилгоор дэлгүүрийн шийдлээ өөрчлөх төсөл хэрэгжүүлжээ. Ингэхдээ ажилчдаа бүтээлчээр сэтгүүлэхийн тулд ажилтнуудаа 3-4 хүнээс бүрдсэн багуудад хуваан, өөрийнх нь дэлгүүрээс тэс өөр (тухайлбал; гоо сайхны, гадуур хувцасны, гараар хийсэн шоколадны) дэлгүүрүүдтэй танилцуулж, судлуулахаар илгээж.
Ажлын байр, хурлын өрөөнөөсөө гарч, өөр, өөр дэлгүүрүүдээр хэсч, худалдан авалт хийж, үйлчилгээний ажилтнуудтай нь ярилцаж, зураг авч судалгаа хийсэн нь тус дэлгүүрийн ажилтнуудад дэлгүүрийнхээ талаарх тогтсон төсөөллийг эвдэх боломж олгоод зогсохгүй, урьд нь төсөөлж ч байгаагүй шинэ санал санаачлагыг дасгал ажлын дараа эргээд хурлынхаа өрөөнд цуглан олж мэдэснээ бие биетэйгээ хуваалцах явцад гаргаж байв.
Дээрх байдлаар шинэ зүйлийг биеэрээ мэдрэх боломжийг олгох нь байгууллагуудад ажилтнуудаа илүү бүтээлчээр сэтгэх суурийг тавьж өгдөг байна. Бид дараах аргуудыг туршаад үзэхийг танд санал болгож байна.

  • Танай жинхэнэ хэрэглэгч танай бүтээгдэхүүн, үйлчилгээг авахын тулд ямар шат дамжлагаар явдаг яг тэр процессыг өөрийн биеэр туулж, ямар сэтгэгдэл төрснөө тэмдэглэх. Боломжтой бол зураг авч, баримтжуулах.
  • Өөр компаниуд (өрсөлдөгч компаниуд чинь ч багтана)-аас мөн тэдний жинхэнэ хэрэглэгчийн худалдан авалт хийхэд туулах процессыг өөрийн биеэр мэдрээд өөрийн компаний ижил төрлийн процесстой харьцуул.
  • Мөн л жирийн хэрэглэгч гэж өөрийгөө төсөөлөн өөрийн юмуу өрсөлдөгч компанийхаа аль нэг бүтээгдэхүүн, үйлчилгээний талаар онлайн судалгаа хийж, мэдээлэл цуглуул. Дараа нь тодорхой бүтээгдэхүүн юмуу үйлчилгээтэй холбоотой асуудлаар байгууллагадаа хандаад үз.
  • Хэрэглэгчид танай бүтээгдэхүүн үйлчилгээг худалдан авах юмуу хэрэглэдэг орчинд ороод танайх ямар нэмэлт давуу талууд санал болгодог, танай өрсөлдөгчид ямар давуу талуудтай, түүнчлэн хэрэглэгчид худалдан авах шийдвэрээ хэр хугацаанд хэрхэн гаргадгийг ажиглалт, харилцан ярианд суурилан тань.

Улиг болсон ойлголтуудаа хал

Өөрийн байгууллагаар зогсохгүй танай салбарт бат бөх оршин тогтнодог ойлголтуудыг ганцаараа байхдаа тунгааж, эсвэл багийнхантайгаа хийдэг уулзалтынхаа үеэр хэрэг болгон ярилцаж тодорхойлох дасгал ажил хийгээрэй. Бүх л байгууллагууд “бид үүнийг ингэж л хийдэг” гэсэн хэвшмэл ойлголтуудтай байдаг бөгөөд хэрэглэгчдийн хүсэл, эсвэл стратегийн шинэ чиг хандлагад нийцүүлэн тэдгээр хэвшмэл ойлголтуудыг өөрчлөх талаар бодохыг ч хүсэхгүй байх нь бий.
Үүнтэй холбогдуулан бид (Mckinsey-ын зөвлөхүүд) байгууллагуудад өөрсдийнх нь бизнест гол нөлөөтэй технологиуд одоогоос нэг, хоёр, гурван жил, эсвэл бүр хагас жилийн дараа гэхэд хэрхэн хувьсан өөрчлөгдөх боломжтой талаар тэмдэглэл хөтөлж байхыг зөвлөдөг. Ихэнх байгууллагуудын бизнесийн төлөвлөгөөг харахад технологийн хувьсал зэрэг бизнест нь ихээхэн нөлөөлж болох өөрчлөлтүүдийг төдийлэн тооцоолдоггүй. Гэтэл манай дэлхий гурав, дөрөвхөн жилийн өмнө одоогийнх шиг нийгмийн сүлжээ, хувийн блог зэрэгт хэрэгдээгүй байсан. Энэ мэт өөрчлөлт ирээдүйд улам ихээр, улам хурдтайгаар явагдах болно.
Байгууллагад чинь тогтсон хэвшмэл, улиг болсон ойлголтуудыг халж, бүтээлч шинэлэг сэтгэлгээг нэвтрүүлэхийг хүсч байгаа удирдах ажилтнууд өөрсдийн хэрэглэгчид, салбарт чинь тогтсон норм, бүр бизнесийн загварынхаа ч талаар дахин бодож үзэхэд чинь туслах дараах асуултуудад хариулаарай.

  • Бид ямар төрлийн бизнес эрхэлдэг вэ?
  • Биднээс хэрэглэгчид ямар түвшний үйлчилгээ хүлээдэг вэ?
  • Хэрэглэгчид юунд хэзээ ч мөнгө төлөхийг хүсдэггүй вэ?
  • Ямар борлуулалтын сувгийн стратеги бидэнд зайлшгүй шаардлагатай вэ?

Харьцуулалт хий

Өөрийн болон ажилтнуудынхаа бүтээлч сэтгэлгээг өдөөхийн тулд танай компаний харъяалагддаг салбараас өөр салбарын компаниудтай мөн өөрсдийгөө харьцуулаад үзээрэй. Мэдээж иймэрхүү дасгал ажлыг компанийхаа дотоод хурал, уулзалтын үеэр хийх нь тохиромжтой. Гэхдээ бид бусад компанийг хуулбарлахыг санал болгоогүй шүү.
Бидний санал болгож буй харьцуулалтыг хийхдээ дараах асуултуудыг хэлэлцүүлэг эхлүүлэх гараа болгон ашиглаж болно.

  • Google манай мэдээллийн баазыг хэрхэн удирдах байсан бол?
  • Disney манай хэрэглэгчидтэй хэрхэн харьцах байсан бол?
  • Southwest Airlines манай зардлыг хэрхэн танах байсан бол?
  • Zara манай нийлүүлэлтийн сувгийг хэрхэн шинэчлэн зохион байгуулах байсан бол?
  • Starwood Hotel манай байнгын хэрэглэгчийн хөтөлбөрийг хэрхэн загварчлах байсан бол?

Зохиомлоор шахаанд оруул

Ямар нэгэн шахаа, дарамтанд орохоороо зарим хүний тархи тайван үеийнхээс өөрөөр, илүү бүтээлчээр ажилладаг байна.
Доорх асуултууд бол дээрх аргаар шинэ санаа, санаачлага гаргахад чиглэсэн асуултуудын жишээ юм. Мэдээж удирдах ажилтнууд өөрсдийн байгууллага, салбар, орчин нөхцөлдөө тохируулан дараах нөхцлүүдийг өөрчилж болно. Эдгээрт:

  • Та хэрэглэгчидтэйгээ зөвхөн онлайнаар л харилцах боломжтой.
  • Та зөвхөн ганцхан хэрэглэгчийн сегментэд хүрч үйлчлэх боломжтой.
  • Та эцсийн хэрэглэгчдэд зориулан бүтээгдэхүүн, үйлчилгээ гаргадаг байсан бол одоо бизнесүүдэд зориулсан бүтээгдэхүүн, үйлчилгээ гаргах шаардлагатай боллоо. Энэ нөхцлийг эсрэгээр нь ашиглаж болно.
  • Та бүтээгдэхүүнийхээ үнийг 50% хямдруулах хэрэгтэй боллоо.
  • Ганц шөнийн дотор танай борлуулалтын хамгийн том суваг байхгүй боллоо.
  • Та бүтээгдэхүүнээ одоогийнхоос 5 дахин үнэтэйгээр борлуулах ёстой.
  • Та өөрийн бусдаас ялгарах давуу талаа ямар нэгэн байгууллагатай хамтран хүргэх боллоо.

Дүгнэж хэлэхэд, бүтээлч сэтгэлгээ нь хэн нэгэн азтай хүнд л байдаг зүйл биш. Та өөрийгөө болон өөрийн ажилтнуудаа урьд тулгарч байгаагүй орчин нөхцөлд оруулж, хэвшмэл болсон ойлголтуудтай нь нүүр тулуулж, бусад байгууллагуудтай харьцуулалт хийлгүүлж, хүнд хэцүү сорилтуудыг даван туулуулснаар өөрийнхөө болон ажилтнуудынхаа бүтээлч сэтгэлгээ, шинэлэг санал санаачлагыг хөхүүлэн дэмжих боломжтой.

Танд энэ нийтлэл таалагдсан бол манай цахим листэнд ЭНД ДАРЖ бүртгүүлэн ижил төстэй мэдээлэл хүлээн авч байгаарай!

Эх сурвалж: www.mckinsey.com

Саяхан МҮХАҮТ-ын санаачлагаар МУ-ын Ерөнхий сайд Ж.Эрдэнэбат, салбар салбарын бизнес эрхлэгчдийн төлөөлөлтэй өглөөний цай хамт уунгаа уулзав. Уулзалтын эхэнд Ерөнхий сайд МУ-ын эдийн засгийг эрчимжүүлэх чиглэлээр төрөөс баримталж, засгийн газраас хэрэгжүүлж буй бодлогуудаас хоёрыг онцлов. Эдгээрийн нэг нь ХАА-ын салбарын хөгжлийг шинэ түвшинд гаргах, нөгөө нь Монгол улсаа гадаад зах зээлд нарийн төсөв, төлөвлөгөөтэйгээр танилцуулах зохион байгуулалттай нэгжийг ажилллуулах гэж би ойлгов. Төрийн бодлогын талаар номын дуу сонсож, бизнесийн стратегийн чиглэлээр ажиллаж байгаа иргэн хүнийхээ хувьд ерөнхий сайдын танилцуулсан бодлого, санаачлагатай холбогдуулан өөрийн саналаа хуваалцъя.

1. ХАА-ын салбарын талаарх саналынхаа удиртгал болгож ерөнхий сайд “Бид юунд сайн, түүгээрээ танигдая” гэж уриалсан нь тун холыг харсан санал мэт санагдаж олзуурхаж суутал санал, санаачлагыг хэрэгжүүлэх арга замуудыг тайлбарлахад санаа нь зөв ч, шат дараалал нь эргэлзээ төрүүлэв . Юу вэ гэхлээр Монголчууд хэдэн зуун жилийн турш мал маллаж ирсэн ард түмэн гэж эхэлсэн яриа маань бид гадны танигдсан брэндийн нэрээр бүтээгдэхүүнээ дэлхийд нийлүүлэх хэрэгтэй болоод явчив. Товчоор бид Германы хиамны ч юмуу олон улсад хүлээн зөвшөөрөгдсөн брэндийн түүхий эд ханган нийлүүлэгч болох юм байна. Ийм маягаар ажилладаг орнууд, үйлдвэрлэгчид олон байгаа, гэхдээ манайх шиг оронд энэ зохион байгуулалт одоогоор тохиромжгүй. Яагаад гэвэл:

Нэгт: Монгол мал элдэв халдварт өвчинд нэрвэгдэх эрсдэл өндөртэйгээс гадна, өөрсдөө хэдэн арван км явж хоолоо олж иддэг “тамирчид”. Иймд гадныхан байтугай “махчин” Монголчууд ч дааж идэхэд хүндрэлтэй, хамгийн наад зах нь.

Хоёрт: Гадны танигдсан үйлдвэрлэгчид аливаа улсад хөрөнгө оруулалт хийхээсээ өмнө тухайн улсын ажиллах хүчний нөөц, дэд бүтцийн хөгжил, хууль эрхзүйн орчныг заавал чухалчлан судалдаг. Гэтэл манайд эрчимжсэн мал аж ахуйгаар бэлтгэгдсэн, хэдэн зуугаараа фермерт ажиллах боловсон хүчин байхгүй, дээр нь зам харилцаа муу хөгжсөн, улс орнуудын хамгийн эмзэг сектор болох хүнсний аюулгүй байдлыг алдагдуулах, халдварт өвчин гарах эрсдэл бүхий хүнсний импортын чиглэлээр эрсдэлийг нарийн тооцсон хамтран ажиллах гэрээ, хэлэлцээр хангалттай хийгдээгүй байна.

Тэглээ гээд бид гараа хумхиад суулгүй, Азийн тэргүүн баян Ли Ка Шин “Амьдрал чамд исгэлэн лемон өгөөд байвал, түүнд нь гомдоод суулгүй лемоноор нь ундаа хий” буюу өөрсдийн сул талаа давуу тал болгох арга замыг хай гэсэн зөвлөгөөг дагах хэрэгтэй. Миний зүгээс дараах шийдлийг санал болгож байна.

ШИЙДЭЛ. Дэлхийн улс орнуудад хэт их хотжилт явагдаж, уламжлалт хөдөө аж ахуйн салбарт ажиллах ажилчдын тоо эрс буурч, үйлдвэрлэгчид хурдан хугацаанд ургацаа хурааж хотын хүн амын хэрэгцээг тасралтгүй хангаж, өөрсдийн үйлдвэрлэлээ эдийн засгийн эргэлтэнд оруулах хэрэгцээ шаардлага гарсны улмаас химийн бордоо зэргийг хүнсний аюулгүй байдалд заналхийлэх түвшинд хэрэглэх болсон. Үүний хор уршгийг ойлгож мэдсэн хэрэглэгчид химийн бордоо (мал аж ахуйн хувьд мах, сүүний гарцыг нэмэгдүүлэх элдэв эм тариа хэрэглээгүй) жинхэнэ байгалийн жамаараа боловсорсон ногоо, жимс, мах, сүүг хэд дахин илүү үнэ төлөөд ч хамаагүй авах хүсэлтэй болсон.

Тэгэхээр цөөн хүн амтай, дэд бүтэц муу хөгжсөн Монгол улс хямд үнээр их бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэхээр зүтгэх биш өндөр үнэтэй, өөрсдийн чаддаг мэддэг аргаараа чанартай цөөн бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэгч буюу органик фермерийн орон болохоор зорих нь зүйтэй.

Зургийн эх сурвалж: Business Insider (Жишээ нь: АНУ-ын Wholefoods сүлжээ дэлгүүрт 500гр органик гүзээлгэнэ, мөн хэмжээний бордсон гүзээлзгэнээс 1000 гаран төгрөгөөр илүү үнэтэй зарагдаж байна)

Ингэхдээ Монголчууд аль болох шавхагдашгүй нөөц бололцоогоо ашиглах нь зүйтэй. Тухайлбал малаа нядалж махыг нь гаргахын оронд сүүнийх нь гарцыг нэмэгдүүлэхэд анхаарч, сүү, сүүн бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэж экспортлох нь илүү тогтвортой. Тухайлбал манай урд хөрш Хятад төдийгүй дэлхийн олон оронд эрэлт хэрэгцээ нь өсч буй ингэний сүү гэхэд 500 мл нь ойлролцоогоор 10 гаран мянган төгрөгөөр борлогдож байна.

Зургийн эх сурвалж: https://desertfarms.com/products/raw-camel-milk-frozen

Газар тариалангийн салбарт эргэлт удаан, үнэ багатай, цаг агаарын хүчин зүйлээс их хамааралтай төмс, лууван зэрэг ногоогоо дотоодын хэрэгцээндээ зориулж үйлдвэрлээд өргөст хэмх, улаан лооль зэрэг үнэ өндөртэй, нарийн ногоонуудаа жинхэнэ Япон, Европ зэрэг орнуудын технологиор голдуу экспортонд зориулж үйлдвэрлэхээр зорих нь зүйтэй болов уу. Мэдээж нарийн судалгаа, шинжилгээний үр дүнд дээр санал болгосон нарийн ногоонуудаас илүү органик чацаргана, нэрс, гүзээлзгэнэ зэрэг жимс, жимсгэнэ эдийн засгийн үр өгөөж өндөртэй, эрсдэл багатай байхаар бол нарийн ногооноос илүү жимс, жимсгэнэ, тэдгээрээр хийсэн бүтээгдэхүүнээ экспортлохдоо анхаарлаа хандуулж болно.

Товчоор ХАА-ын салбарыг бодлогоор дэмжин, эдийн засгийг эрчимжүүлэх гол салбар болгохоор зорихдоо а) дотоодын зах зээлийг хангах, экспортыг орлох бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэх, б) хэдийд ч гэрээгээ цуцлаад Монголоос гараад явчих эрсдэлтэй гадаадын танигдсан брэндийн нэрээр биш өөрсдөө чаддаг аргаараа, олон улсад танигдах “Органик Монгол” гэсэн брэндийг бий болгоход чиглэсэн богино, дунд, урт хугацааны арга хэмжээнүүдийг авч хэрэгжүүлэх хэрэгтэй.
Ерөнхий сайдын дэвшүүлсэн хоёр дахь асуудал бүр сонирхолтой. Тэр талаар миний дараагийн нийтлэлээс уншаарай!

Бидний бэлтгэсэн нийтлэлүүдийг цаг тухай бүрт нь авахыг хүсвэл ЭНД ДАРЖ манай мэйлийн жагсаалтанд бүртгүүлээрэй!

Өнгөрсөн 10 гаруй жилийн хугацаанд Хятад улсын ДНБ гайхмаар өсч, дэлхийн эдийн засгийн хүчирхэг мотор байж ирсэн. Харин сүүлийн хэдэн жил дээрх өсөлт удааширч, дэлхийн түүхий эдийн үнэ огцом унаж, хөгжингүй болон хөгжиж байгаа олон орны өсөлтөнд томоохон чөдөр уясан.

Харин одоо биднийг юу хүлээж байгаа бол? Гутранги үзэлтнүүд Хятад улс бусад улсуудыг гүйцэж авах нэг удаагийн томоохон үсрэнгүй хөгжлийнх нь үе дуусгавар болсон гэж дүгнэж байна. Харин өөдрөг үзэлтнүүд ирэх 10-15 жилийн хооронд Хятад дэлхийн улсуудыг хөгжлөөрөө түүчээлсэн хэвээр байх боломжтой төдийгүй эдийн засгийнхаа бүх салбарыг солонгоруулан хөгжүүлнэ гэж итгэж байна.

Хөгжлийн шинэ загвар
Сүүлийн үед Хятадад хамгийн хүчтэй яригдаж байгаа сэдэв бол тус улсын эдийн засгийн байдал юм. 2015 онд Хятадын ДНБ болон ажлын байрны өсөлт 25 жилийн түүхэн дэхь хамгийн доод түвшиндээ хүрсэн, бизнесүүдийн өр асар ихээр нэмэгдсэн, гадаад валютын нөөц 500 тэрбум ам.доллараар буурсан төдийгүй 2015 оны дунд гэхэд хөрөнгийн зах зээл 43%-ийн бууралт үзүүлсэн зэрэг нь гутранги үзэлтнүүдэд Хятад улс санхүүгийн хямралд орох замдаа явж байна гэж дүгнэх хангалттай шалтгаан болсон.

Харин өөдрөг үзэлтнүүд Хятадын дотоодын хэрэглэгчид, дотоодын бизнесүүдийн эдийн засгийн хүчийг нэмэгдүүлж, бүтээмжид суурилсан өсөлтийн загварыг бий болгосноор тус зах зээлд өрсөлдөгч компаниудад тоглоомын шинэ талбарыг бий болгоно гэж үзэж байна.

Хэрэглээний хувьсал
Хятадын дотоодын хэрэглэгчдийн худалдан авалт нэмэгдэхийн хэрээр ихэвчлэн дотоодын бүтээгдэхүүн, үйлчилгээний сонголт, чанараар хязгаарлагдаж байдаг хэрэглээний сагсных нь төрөлжилт нэмэгдэнэ. Үнэндээ, сүүлийн үед Хятад хэрэглэгчид бөөнөөр, хямд бүтээгдэхүүн авахаас илүү чанартай, цөөн тооны бүтээгдэхүүн авах сонирхолтой болсон. McKinsey-ээс Хятадын 44 хотод 18-56 насны 10,000 хэрэглэгчээс авсан судалгаанд оролцогчдын 50% нь хамгийн чанартай, хамгийн үнэтэй бүтээгдэхүүн үйлчилгээ хэрэглэх хүсэлтэй байдаг гэсэн нь хэдэн жилийн өмнөхтэй харьцуулахад огцом өөрчлөгдсөн хандлага юм.

Дижитал хувьслын үр нөлөө
2015 оны 12-р сарын байдлаар Хятадад 690 сая интернет хэрэглэгч, 700 сая ухаалаг утас хэрэглэгч байгаа нь Хятадын хэрэглэгчдийн сүүлийн үеийн эрэлт хэрэгцээг судалж, мэдэх таатай орчинг бүрдүүлж байна.

Электрон худалдаа
Дээрх боломжийг дээд зэргээр ашиглахын тулд Хятадын онлайн бизнес эрхлэгчид Европ, АНУ зэрэг газруудад онлайн бизнес эрхлэгчдийн адил тоон мэдээллийн дүн шинжилгээг нарийн ашиглаж хэрэглэгчдийнхээ зан төлвийг ойлгож, худалдан авалт хийх дадлыг нь даган дууриах хэрэгтэй.

Тоон мэдээллийн дүн шинжилгээний ач тусын талаар бидний удахгүй хүргэх нийтлэлийг хүлээн авахыг хүсвэл имэйл хаягаа энд дарж  бүртгүүлээрэй!

Улам олон Хятад хэрэглэгчид нийгмийн сүлжээг юу худалдан авахтай холбоотой шийдвэр гаргахдаа ашигладаг болсон өнөө үед мөн л нийгмийн сүлжээг ашиглах ур чадвараа нэмэгдүүлэх хэрэгцээ бизнесүүдэд зайлшгүй тулгарч байна.

Үйлчилгээний салбарын дижиталчлал
Энд онцлууштай нэг зүйл бол нийгмийн үйлчилгээний салбарт ч онлайнаар мэдлэг, мэдээллээ хуваалцсанаар хотод байгаа эмч нар алслагдсан хөдөө орон нутгийн эмнэлгүүдэд эмчлүүлж байгаа өвчтөнүүдэд теле-эмнэлэг систем ашиглан эмчилгээ зөвлөгөө үзүүлж хот, хөдөөгийн боловсролын ялгааг багасгахад хувь нэмрээ оруулах боломжтой.

Дууриагчаас санаачлагч руу
Дэлхийн шинэ, шилдэг технологиудаас суралцан, өөрсдийн үйлдвэрлэлдээ шингээх тактикаа инновацийн тэргүүлэгч болох зорилгоор сольсон нь Хятадын бүтээмжид суурилсан өсөлтийн загварынх нь түлхүүр хэсэг юм.
Судалгаанаас харахад Хятадын Судалгаа, Дизайн (R&D)-д чиглэсэн зардал 2007-оос 2015 оны хооронд 120%-иар өссөн төдийгүй лав 2020 он хүртэл салбар салбарын компаниуд дизайны төвүүдээ өргөтгөхийн хэрээр энэ тоо улам нэмэгдэх төлөвтэй байна. Харин Хятадад төвтэй дизайны төвүүдэд тулгарах томоохон асуудал нь дотоодын зах зээлдээ зориулсан бүтээгдэхүүн гаргахад төвлөрөх биш дэлхийн зах зээлд зориулагдсан шинэлэг, шинэ бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэх юм.
Хятад инновацийн тоглолтоо сайжруулахын хэрээр олон улсын бизнес эрхлэгчид Хятадад хамааралтай Судалгаа, Дизайнаа илүү хямдаар, илүү хурднаар гүйцэтгэх хэрэгтэй болно. Тэд Хятад дахь судалгааны платформуудынхаа төсөл хөгжүүлэлтийг илүү хурдасгаж, Хятадын дотоодын өрсөлдөгчдөөсөө хоцрохгүй байх шаардлага урган гарч байна.

Дэлхийн түвшний тоглогч болох
Хэдийгээр Fortune 500 жагсаалтанд Хятадын 110 компани бичигддэг нь АНУ-ын дараа орохуйц үзүүлэлт боловч эдгээр компанийн дийлэнх ихэнх нь дотоодын барилга, дэд бүтэц, эрчим хүч, санхүүгийн чиглэлийн компаниуд байдаг. Тэдний ихэнх нь нүсэр хөрөнгөнд суурилсан, нөөцийг монопольчилсон зөвхөн Хятад дотроо үйл ажиллагаа эрхэлдэг ба 80% нь төрийн өмчит компаниуд байдаг.

Харин Нэг бүс, Нэг зам хөгжлийн стратегиэрээ Хятад Африк, Ази, Европын олон оронтой шууд холбогдохоор зорьж байна. Хятадын засгийн газраас 1 их наяд ам.долларыг төрийн өмчит санхүүгийн байгууллагууд болон төрийн өмчит бусад компаниудынхаа глобал төслүүдээр дамжуулан дээрх хөтөлбөрт зарцуулахаар төсөвлөсөн.

Автоматжуулалтын эрин үе
Мөн Хятад үйлдвэрлэлээ илүү автоматжуулах нөөц бололцоо, хэрэгцээ шаардлага ч ихтэй. Хэдийгээр Хятад дэлхийн роботын хамгийн том зах зээл боловч Хятад компаниудын 10,000 үйлдвэрийн ажилчин дутамд 36 робот ноогдож байгаа нь бусад хөгжингүй эдийн засагтай улсуудын дундажтай харьцуулахад даруй 50 орчим хувиар бага, АНУ-ын ижил үзүүлэлттэй харьцуулахад тавны нэгтэй нь л тэнцэхээр түвшинд байгаа юм.

Дүгнэж хэлэхэд, Хятадын эдийн засаг салаа замын уулзвар дээр ирсэн байж болох ч бүтээмжид суурилсан дэвшилтэт эдийн засаг руу ахих шилжилт нь амжилттай хэрэгжвэл Хятадад болон Хятадтай холбоотой ажилладаг бизнесүүдэд шинэ дутам боломжийн хажуугаар төдий хэмжээний шийдвэрлэх шинэ асуудлууд гарч ирэх нь дамжиггүй.

Эх сурвалж:www.mckinsey.com

“Энгийнээр тайлбарлаж чадахгүй байгаа зүйлээ чи хангалттай мэддэггүй гэсэн үг” гэж алдарт эрдэмтэн Алберт Эйнштэйн хэлсэн байдаг. Онлайн худалдааны өсөлтөнд чухал хувь нэмэр оруулсан ПэйПал /PayPal/-г үүсгэн байгуулагчидын нэг Питер Тиэл болон хуулийн судалгааны стартап Жүдиката компанийн үүсгэн байгуулагч Блэйк Мастерс нарын хамтын бүтээл “ТЭГ-ээс НЭГ рүү тэмүүлэх нь” ном нь гарааны бизнес, бүтээгдэхүүн, өрсөлдөөн болон амжилтын талаарх олон хүндхэн сэвдүүдийг маш ойлгомжтой тайлбарлажээ. Хэзээ нэгэн цагт өөрийн хувийн бизнесийг эрхэлж түүнийгээ удирдан зохион байгуулж, амжилттай ажлуулахыг мөрөөдөж байгаагүй хүн байхгүй биз. Зарим нэг маань аль хэдийн бизнесээ эхлүүлэн алдаанаасаа суралцан хөгжиж буй гэдэгт итгэлтэй байна. Энэ удаагийн сонгосон ном маань яг л дээр тодорхойлсон хүмүүст зориулсан хэрэвээ чи бизнес эрхлэх гэж байгаа бол бусдыг дуурайсан биш өөрийн цоо шинэ бусдын эзлээгүй орон зайд буюу байхгүй 0 зүйлийг 1 болгон ажилбал илүү амжилт олно гэдгийг жишээ, баримттайгаар зөвлөжээ.
Ямар ч төрлийн бизнес эрхлэх байсан доорх шалгуур асуултыг асуугаад бүгдэд нь онцгой хариулт өгч чадаж байвал та яг одоо өөрийн бизнесээ хийх цаг нь болсон байна гэж үзэж болно. Үүнд:

1. Инженерингийн шалгуур асуулт: Аажмаар өсөж хөгжих бус, онцгой нээлт болсон технологийг бий болгож чадаж байна уу?
2. Цаг хугацааны шалгуур асуулт: Тухайн бизнесийг эхлүүлэхэд тохиромжтой цаг яг одоо мөн үү?
3. Монополь байдлын шалгуур асуулт: Жижиг зах зээлийн дийлэнх хувийг эхэлсэн даруйдаа эзлэх боломжтой юу?
4. Хүн хүчний шалгуур асуулт: Зөв баг бүрдэж чадсан уу?
5. Түгээлтийн шалгуур асуулт: Зөвхөн бүтээгдэхүүн үйлчилгээг бий болгохоос гадна, түүнийгээ түгээх арга замыг олсон уу?
6. Бат бөх байдлын шалгуур асуулт: Ойрын 10 болон 20 жилдээ зах зээлд эзэлсэн байр сууриа баттай хадгалах боломж бидэнд бий юу?
7. Нууцын шалгуур асуулт: Бусдын олж харж чадаагүй маш онцгой боломжийг та олж харж чадсан уу?

За дээрх асуултуудыг бүгдийг нь амжилттай хариулаад цааш бизнесээ эхлүүлэхээр зорьсон бол мөн доорх 4-н зөвлөлгөөг анхааралтай дагаарай. Үүнд:

1. Аар саар, жижиг зүйлээр оролдсоноос томоохон зүйл рүү зориглоод орох нь зүйтэй
– Санаагаа олсон бол 1-2 жилд бусад хүмүүс түүнийг чинь дуурайчихааргүй, хичээл зүтгэлийн тань дараа үнэ цэнэ өгөхөөр байвал сайн
2. Огт төлөвлөхгүй байснаас, маруухан төлөвлөгөөтэй байсан нь дээр
– Бид хэт өөдрөг байдгаас юунд хүрэх, яах гэж байгаагаа огтхон төлөвлөхгүй бүх зүйл аяндаа бүтэх мэт аашилдаг нь үнэхээр тэнэглэл юм.
3. Өрсөлдөөнт зах зээл ашгийг үгүй хийдэг
– Өрсөлдөөн хамгийн бага байгаа газар л ашиг гэсэн ойлголт байдаг. Тиймээс монополь бизнесүүд ашигтай байгаагаа нуухын тулд өөрсдийгөө жижиг байгаа мэтээр хэрэглэгчидэд ойлгоуулдаг. Харин төгс өрсөлдөөнд буй компаниуд өөрийгөө монополь болсон хамгийн 1 номерын сонголт шүү гэдгийг харилцагчидад итгүүлэхийг хүсдэг тул монополь мэт төсөөллийг үүсгэхийг хичээдэг.
4. Бүтээгдэхүүн, борлуулалтын аль аль нь чухал ач холбогдолтой
– Инженерүүд болон бүтээгдэхүүн хөгжүүлэгчид гол анхааралаа бүтээгдэхүүнээ төгс болгох тал дээр хэт анхаарч борлуулалтаа хаядаг. Харин борлуулагчид эсрэгээрээ оргүй хоосон, эсвэл зүгээр л харагдах байдлыг өөрчилсөн зүйлийг үнэд хүргэн зарахыг хичээдэг. Тэхдээ бүтээгдэхүүн, борлуулалт хоёрыг зэрэг анхаарч байж л амжилтанд хүрэх боломжтой.

Уншсан номноосоо за яг энэ хэсгийг нь уншчихаарай, ерөнхий товчихондоо ийм тийм байсан гээд хэлээд заагаад өгөхөөр цаг хугацаа хэмнэсэн сайхан үйл байдаг. Тиймээс миний хувьд энэхүү номноос хамгийн хэрэгтэй байх болов уу гэсэн санаануудыг доорх байдлаар тодорхойллоо. Үүнд:

1. Хүн болгон борлуулагч. Бүгд л амьдралынхаа туршид, кареерынхаа туршид өөрийгөө борлуулж амьдардаг. Борлуулалтын мэргэжилтэнг захиалгын мэргэжилтэн, бизнес хөгжлийн мэргэжилтэн, даатгалын төлөөлөгч, сургалтын менежер, хөрөнгө оруулалтын зөвлөх, өөрийгөө зардаг хүмүүсийг улс төрч гэх мэтээр давхар нэршлээр нэрлэдэг нь борлуулалт хийдгээ мэдэгдэх хүсэлтэй хүн цөөн байдагтай холбоотой. Жүжиглэх ур чадварын адил борлуулалт далд байх тусмаа амжилт олдог.
2. Чадварлаг баг бүрдүүлэх. Зөвхөн ур чадвартай гэх тодотголоор хамт урагшлах чин хүсэлгүй хүмүүсээр биш зорилгынхоо төлөө тууштай тэмцэх, инженерийн буюу тухайн бизнесийнхээ салбарын талаар гүн мэдлэгтэй дээрээс нь борлуулах ур чадвартай хүмүүсээр багаа бүрдүүлбэл амжилт ойрхон.
3. Машин хэзээ ч хүнийг орлох боломжгүй. Өнөөдөр бидний хамгийн ухаантай гэх хүмүүсээс хэд дахин илүүг тооцоолох чадвартай машин буюу компьютерүүд бий болсон. Гэхдээ машин, технологи нь зөвхөн хүнд туслах зориулалттай, хүнд ашиг тусаа хүртээхээр бүтээгдсэн тул машинтай өрсөлдөж биш түүнийг яаж өөртөө ашигтайгаар ашиглах бэ гэдэг дээр толгойгоо ажлуулбал цаашид амжилттай байх боломжтой.

Ямар нэгэн байгууллага тогтвортой, ашигтай ажиллах стратегиа тодорхойлсны дараа (ДЭЛХИЙН ШИЛДЭГ НОМЫН ХУРААНГУЙ “BLUE OCEAN STRATEGY” ЦУВРАЛ №1 ЦУВРАЛ №2 уншихыг санал болгоё) түүнийгээ хэрэгжүүлэх нь хамгийн ярвигтай асуудал байдаг. Байгууллага гэлтгүй хувь хүн ч гэсэн ямар нэгэн ажил хэрэг бодож төлөвлөөд, түүнийгээ бодитоор хэрэгжүүлэх гэж нилээн хүндрэлүүдтэй нүүр тулдаг. Ялангуяа тухайн ажил хэрэг нь байгууллагын одоогийн статус квог өөрчлөхийг шаардаж байвал бүр том асуудлуудтай нүүр тулах хэрэг гардаг.
Судалгаанаас харахад аливаа байгууллагад дотоод өөрчлөлт, шинэчлэлт хийхэд дараах дөрвөн гол асуудал тулгардаг байна. Үүнд:
1. Танин мэдэхүйн буюу байгууллагын ажилтнуудыг дотооддоо стратегийн ч юмуу шинэчлэлт хийх хэрэгтэй гэж үнэмшүүлэх. Тухайн байгууллагын одоогийн стратеги, ажиллах арга барил урт хугацаандаа өсөлт хөгжилд садаа болж мэдэх ч ажилтнуудад нь дасал болсноор барахгүй байгууллага өнөөдөр ашигтай ажиллаж чадаж байхад юун өөрчлөлт вэ гэсэн ажилтнуудын хандлага.

2. Нөөцийн хязгаарлагдмал байдал. Аливаа байгууллагад хийх өөрчлөлт, шинэчлэлт гүн гүнзгий байх тусам илүү их нөөц шаардагддаг. Гэтэл санхүүгийн ч юмуу хүний нөөцийн ч юмуу хомсдолд ороод ирэхээрээ байгууллагууд өөрчлөлт шинэчлэлтийг эрэлхийлэх нь түгээмэл байдаг даа.
3. Урам зориг. Одоогийн статус квог өөрчлөн шинэчлэх ажилд байгууллагад шийдвэрлэх үүрэг гүйцэтгэдэг ажилтнуудыг хэрхэн ханцуй шамлан, урам зоригтойгоор орж ажиллах нөхцлийг бүрдүүлэх вэ? Байгууллагын дотоод шинэчлэлт, өөрчлөлт багагүй хугацаа шаарддаг гэтэл менежерүүд үүнд бэлэн үү?
4. Байгууллагын дотоод улс төр. Ялангуяа олон зэрэг дэвтэй, томоохон байгууллагуудад энэ асуудал илүү хамаатай. Нэгэн менежер, манай байгууллагад таныг шинэ санал санаачлага гаргах талаар бодчихоод босож амжаагүй байхад чинь буудаж унагадаг/зогсоодог гэж хэлсэн байдаг.
Хэдийгээр дээрх асуудлууд байгууллага бүрт их, бага харилцан адилгүй хэмжээгээр тулгардаг ч байгууллагадаа өөрчлөлт, шинэчлэлт хийхээр төлөвлөж, зорьж байгаа та энэ талаар мэдэж, шинэчлэлтийн төлөвлөгөөгөө хэрэгжүүлэх явцад чинь дээрх асуудлууд тулгарахад хэрхэн шийдэх талаараа урьдчилан бодож, тунгаасан байх хэрэгтэй.

ХОЛБООТОЙ НИЙТЛЭЛҮҮД:

1. ДЭЛХИЙН ШИЛДЭГ НОМЫН ХУРААНГУЙ ЦУВРАЛ №1 “BLUE OCEAN STRATEGY”
2.ДЭЛХИЙН ШИЛДЭГ НОМЫН ХУРААНГУЙ ЦУВРАЛ №2 “BLUE OCEAN STRATEGY”-Г ХЭРЭГЖҮҮЛЭХ НЬ

Манай educated.mn байгууллагаас tipping point leadership зэрэг стратегийн сургалт, зөвлөгөө өгөх үйлчилгээг 2017 оны 2-р хагасаас эхлүүлэхээр ажиллаж байгаа учир та бүхэн манай мэдээлэл авах хэсэгт и-мэйл хаягаа бүртгүүлж шинэ мэдээ мэдээлэл хүлээн аваарай!

Шинэ оны анхны нийтлэлээ бид Монгол улсын маань ирээдүй хойч болсон бяцхан дүү нарынхаа хөгжилд зориулан бэлтгэлээ.
“Хүн болох багаасаа
Хүлэг болох унаганаасаа” гэж Монгол ардын сайхан зүйр цэцэн үг байдаг. Та бидний сайн мэдэж байгаачлан маш олон амжилттай хүмүүс идэвхитэй уншигч байдаг. Тиймээс та бүхэн хүүхэддээ багаас нь унших дадалыг зөв хэвшүүлснээр ирээдүйд нь хөрөнгө оруулалт хийж буй алхамуудын нэг гэж үзэж болно. Эцэг эх бидний мэдэх шаардлагатай мэргэжлийн хүний доорх маш энгийн зөвлөгөөнүүдийг үзээд үр хүүхэдтэйгээ цагийг зугаатай бөгөөд үр бүтээлтэй өнгөрөөгөөрэй!

https://youtu.be/x2_gZMyXJqY

Нэмж сонирхуулахад мэргэжилтний зөвлөснөөр 0-6 насны буюу бага насны хүүхдийн ном болон тоглоомын харьцаа 50, 50% байх шаардлагатай байдаг ба ном нь мөн тоглоом шиг хүүхдийн гарт хүрэхүйц газар байснаар хүүхдүүд маань номонд илүү сонирхолтой болоход түлхэц болдог байна.

Дашрамд хэлэхэд, манай “ЯАГААД ТА ӨДӨР БҮР УНШИХ ШААРДЛАГАТАЙ ВЭ? НОМ УНШИХЫН 10 АШИГТАЙ ТАЛ” нийтлэлээс уншигч байхын ач тусын талаар дэлгэрэнгүй ойлголт авах боломжтой.