Author Archive

Доорх номын жагсаалт нь хувь хүний хөгжлийн хамгийн шилдэг гэгдэх номуудаас бүрдсэн бөгөөд жагсаалтыг гаргахдаа олон манлайлагч нарын зөвлөгөө, шилдэг гэгдэх олон улсын сэтгүүлүүдэд ихээр иш татагдсан байдлыг харгалзан сонголоо. Жагсаалтад, хувь хүний хөгжлийн номуудын онолын суурь болсон боловсрол, манлайлал, өөрийгөө хэрхэн дайчилж амжилтад хүрэх тухай номууд багтсан болно.

1. “The Success Principles”

Jack Canfield-ийн бичсэн энэхүү өөртөө-туслах /self-help/ ном нь амьдралаа өөрчилж, амжилтад хүрэх аргуудыг зааж өгсөн байдаг. Хэрвээ та өөрийнхөө амьдралыг өөрчлөх, амжилтад хүрэхэд тань туслах ганцхан шилдэг номыг хайж байгаа бол гагцхүү энэ номыг л уншаарай.

Номын сул тал: Магадгүй номонд дурдагдсан зарим санаанууд нь бусад хувь хүний хөгжлийн номуудтай төстэй учраас уншигч таныг бага зэрэг уйдааж магад.

2. “Think and Grow Rich”

Napoleon Hill-ийн бичсэн “Think and Grow Rich” ном нь амжилтад хүрсэн олон хүмүүсийн ширээний ном болж байсан. Анх бичигдсэн өдрөөсөө хойш 80 гаран жил өнгөрсөн ч өнөөгийн залуучуудын өврийн ном болж хүний дотоод мөн чанар, хувь хүний хөгжил, амжилтын тухай өгүүлдэг энэ номыг заавал уншаарай.

3. “The Power of Positive thinking” 

Амжилтад хүрсэн олон хүмүүс “Хандлага” бол амжилтын хамгийн чухал хэсэг гэдэг. Энэхүү номоор зохиолч Norman Vincent Peale эерэгээр сэтгэх нь амжилтыг шууд бий болгодоггүй харин эерэгээр ЗӨВ сэтгэж чадах нь хүнийг хэрхэн амжилт руу чиглүүлдэг тухай өгүүлдэг.

Номын сул тал: Энэхүү ном нь зарим нэг талаараа хэт их шашины (secret; god) шинж чанартай гэсэн шүүмжлэлүүдийг авдаг байна. Гэвч авах гээхийн ухаанаар хандаж чадвал энэхүү номоор дамжуулан хандлагаа өөрчлөх боломжтой.

4. “Outliers: The story of success” 

Malcolm Gladwell-ийн бичсэн энэхүү ном нь шинжлэх ухааны талаас амжилтад нөлөөлдөг зүйлсийг тодорхойлон бичсэн байдгаараа онцлогтой. Энэхүү номонд бусад хувь хүний хөгжлийн номууд шиг амжилтад хүрэхийн тулд хийх ёстой зүйлсийн жагсаалт байдаггүй. Харин номын хэсэг бүрээр дамжуулан амжилтанд аз, хандлага, чадвар нөлөөлдөггүй харин өөрийн чадварт зориулж буй ЦАГ гэх ганц хэмжүүр л нөлөөлдөг тухай өгүүлнэ.

Холбоотой нийтлэл: “ЯАГААД ТА ӨДӨР БҮР УНШИХ ШААРДЛАГАТАЙ ВЭ? НОМ УНШИХЫН 10 АШИГТАЙ ТАЛ”.

Манай сайт дээр гарсан зөвлөгөө, мэдээллийг цаг тухай бүрт нь и-мэйлээр авч байхыг хүсвэл ЭНД дарж бүртгүүлээрэй.

Хоган Ловеллс олон улсын хуулийн фирм нийгмийн хариуцлагынхаа хүрээнд бяцхан хүүхдүүдэд тайзан дээр хэрхэн чөлөөтэй дүрд хувирахаас эхлээд бүсийн тэргүүлэх олон компаний захирлуудыг үр нөлөөтэй илтгэх чиглэлээр дасгалжуулагч Салли Деллоу зөвлөхийг Хонг Конгоос тусгайлан урьж авчран, иргэний нийгэм, бизнес, төр засгийн 60 гаруй төлөөлөлд зориулан “Үр нөлөөтэй илтгэх нь” сэдвээр сургалт семинар зохион байгуулав.

Судалгаагаар хэн нэгэн өөрөөсөө бусад хүнд хандан ярих явцад тухайн хүнийг сонсогч/үзэгчид түүний юу ярьж буйд 7-хон хувийн анхаарлаа хандуулдаг бол, хоолойн ямар өнгө аястай ярьж буйд 40 орчим хувь, биеэ авч яваа байдал, үйл хөдлөлд нь бүр 55 хувийн анхаарал хандуулдаг аж. Салли багш өөрийнх нь хамтарч ажилладаг маш олон гүйцэтгэх түвшний албан хаагчид өөрөө юмуу ажилтнуудаараа магадгүй хэдэн долоо хоног бэлдүүлсэн тайлан, илтгэлээ бусдад танилцуулахдаа сэтгэл зүй болон үйл хөдлөлөө хангалттай бэлтгээгүйгээсээ болж хүссэн үр дүнд хүрдэггүй байсан талаар жишээ татав.

Тэрбээр бусдад зориулан яриа хийх, илтгэл тавихаасаа өмнө хувийн бэлтгэлээ дээд зэргээр хангах онцгой ач холбогдолтойг учирлаж, хэрхэн хувийн бэлтгэлээ хангах талаар практик зөвлөгөө өгөв. Жишээлбэл:
– илтгэгч өөртөө эвтэйхэн, бусдад хүндэтгэлтэйгээр хувцаслах,
– илтгэлээ эхлэхээс 20-30 минутын өмнө техник хэрэгслээ бэлдэж шалгах,
– илтгэлийн үзүүлэн таниулах материалдаа бага бичвэр оруулах,
– биеийн болон нүүрний илэрхийллээ ярьж буй зүйлтэйгээ тохируулан чөлөөтэй, өөртөө итгэлтэй гаргах (дээр дурдсан судалгааны дүнг санаарай!),
– илтгэлээ аль болох цээжээрээ ярих,
– сонсогч, үзэгчидтэйгээ “eye contact” буюу харц тулах (ингэхдээ өөрийн харцыг эрвээхий нисч бууж буй мэт төсөөлөн нэг сонсогчоос нөгөөд шилжин, аль болох олон сонсогчидтой харцаараа тулах)
– сонсогчидоо мэдрэх (уйдаж байгаа, асуулт асуумаар байгаа, сайн сонсохгүй байгаа эсэхийг нь мэдрэх, шаардлагатай бол асууж тодруулах) зэрэг зөвлөгөө өгөв.

Түүнчлэн, таны яриа хийх гол учир шалтгаан болсон сонсогчдоо илтгэл, яриандаа татан оролцуулж, ярьж байгаа зүйлээ ойлгуулж, тэдэнд мэдээлэл өгөх/өөрт хэрэгтэй шийдвэр гаргуулах юмуу үйлдэл хийлгүүлэхийн тулд үр нөлөөтэй тактик хэрэглэж байхыг зөвлөв. Тэдгээр тактикийн нэг болох RARA нь үзэгчдээс асуулт ирэх юмуу үзэгчдэд асуулт тавих тохиолдолд хэрэглэж болох үр дүнтэй арга учир доор тайлбарлая.

Дүгнээд, бусдад (ялангуяа ажлын хүрээнд) хандсан/зориулсан илтгэл, яриагаа хэн, хэнийхээ цагийн гарз болгохгүйн тулд урьдчилан сайтар бэлдэж, илтгэн танилцуулах явцдаа бие, хэл, сэтгэлээ зөв дайчлан хүссэн үр дүндээ хүрч байгаарай гэж хүсье!
Хувь хүний хөгжил, гэр бүл олон нийтийн харилцаа, бизнес болон технологийн талаарх сүүлийн үеийн судалгаанд суурилсан нийтлэл, мэдээллийг та цаг тухайд нь авахыг хүсвэл ЭНД дарж цахим хаягаа бүртгүүлээрэй.

Хүүхдэд багаас нь ном уншиж өгөх, яваандаа өөрт нь ном унших дадал суулгах нь боловсрол мэдлэгтэй хувь хүн болох суурийг нь тавьж буй тулгын нэг гэдэгтэй эцэг эхчүүд маргахгүй болов уу.Бидний өмнөх зөвлөгөө “Хүүхдээ хэрхэн номонд дуртай болгох бэ” дээр дурдагдаж байсанчлан хүүхдийн ном сонирхолтой байх ёстой. Тиймээс энэ удаад хүүхдүүдийн насны онцлог, сонирхол, хүлээж авах чадвар зэрэгт нь тохирсон номыг сонгох талаарх зөвлөгөөг Монсудар хэвлэлийн хүрээлэнгийн, Дидо хүүхдийн редакцын сурах, сургах хэрэглэгдэхүүний аргазүйч Г. Ариунцэцэгийн тайлбарласнаар хүргэж байна.

Номыг эцэг эхчүүд хүүхдийнхээ нас, хүйс, сонирхолд тохируулан номынхоо материал, бичвэр, зураг агуулгыг анхааран авахаас гадна хүүхдийнхээ хэл, яриа, сэтгэхүйг хөгжүүлэх гэх мэт зорилгоосоо хамааран ялгаатайгаар сонгох боломжтой байдаг байх нь.

https://youtu.be/hk-2_pcS8Nk

Дашрамд хэлэхэд, манай “ЯАГААД ТА ӨДӨР БҮР УНШИХ ШААРДЛАГАТАЙ ВЭ? НОМ УНШИХЫН 10 АШИГТАЙ ТАЛ” нийтлэлээс уншигч байхын ач тусын талаар дэлгэрэнгүй ойлголт авах боломжтой.

Холбоотой нийтлэл: Хүүхдээ хэрхэн номонд дуртай болгох бэ?

​Бид ажлынхаа шугамаар мянга мянган бизнес эрхлэгчидтэй уулздаг. Энэ явцдаа бид бизнесийн эрүүл өсөлт, амжилтыг илтгэж болохуйц олон хэмжүүрүүд, тоонуудын дунд ажиллаж байсан юм.

Гэвч заримдаа, ийм хэмжүүрүүд тухайн бизнест чухам юу өрнөж байгааг харуулах тийм ч оновчтой үзүүлэлт биш байдаг эсвэл хүмүүс ижил хэмжүүрийг өөр тодорхойлолтоор тайлбарласан байдаг нь бизнесийн тогтвортой ажиллагааг ойлгоход бүр ч бэрх болгодог.

Зарим нэг хэмжүүр нь өдрийн турш өөрийн туршлагаар мэдэрдгийн хувьд танд танил санагдах байх, иймээс бид хамгийн нийтлэг болон ойлгомжгүй метрикс, хэмжүүрүүдийг багцлан тайлбарласан юм.

Зарим хэмжүүрүүдийг хөрөнгө оруулагчид яагаад онцолдгийг тэмдэглэсэн билээ. Хэмжүүр сайн байх нь зөвхөн VC нараас хөрөнгө босгохын тулд биш – энэ нь үүсгэн байгуулагчид нь бизнесийнхээ үйл явцыг зөв явж байгаа үгүйг, жинхэнэ асуудал юунд байгааг тодорхойлоход чухал хэрэгтэй юм.

#1 Захиалга vs. Орлого

Хийгдсэн захиалгын хэмжээ болон орлого хоёр хольж хэрэглэх түгээмэл алдаа гардаг ч эдгээр нь хоорондоо огт адилгүй юм.

Захиалгын хэмжээ гэдэг нь үйлчлүүлэгчид, харилцагчдын гэрээний үүргээр төлнө гэж тохирсон нийт мөнгөн дүн юм.

Орлого нь компани үйлчилгээгээ үзүүлж тохиолдолд, төлбөрөө цуглуулж авсан нийт дүн юм.

Санамж бичиг, аман хэлэлцээрийн аль нь ч захиалга эсвэл орлогод тооцогдохгүй.

#2 Тогтмол орлого vs. Нэг удаагийн орлого

Хөрөнгө оруулагчийн хувьд нийт орлогынх нь ихэнх хувийг тогтмол орж ирдэг орлого нь бүрдүүлдэг компанийг илүүд үздэг. Яагаад? Нэг удаагийн үйлчилгээний орлого нь тогтмол бус, ашгийн маржин бага байдгаас гадна цаашид томруулахад хүнд модельд тооцогддог..

Жилийн Тогтмол Орлого (ЖТО) нь тогтмол орж ирснээр орлогыг бүрдүүлж байдаг хэмжүүрийг хэлнэ. Нэг удаагийн төлбөр болон мэргэжлийн үйлчилгээний төлбөрийг үүнд оролцуулахгүй болохыг анхаарна уу.

Нэгж харилцагчид оногдох ЖТО (ARR): Танай компани хэвийн өсөлттэй явна уу? Tа нэгж харилцагчид хангалттай хэмжээгээр бараа, үйлчилгээгээ зарж чадаж байна уу гэдэг бол эрүүл өсөлттэй бизнест хянаж байх ёстой хэмжүүр юм.

Сарын Тогтмол Орлого: Хүмүүсийн гаргадаг түгээмэл алдаа нь (1) Техник хангамж, суурилуулалт, мэргэжлийн зөвлөгөө, үйлчилгээ зэрэг тогтмол бус төлбөрийг тооцох (2) мөн төлөгдөөгүй захиалгуудыг оруулж тооцох байдаг.

#3 Нийт Ашиг

Захиалга өндөр байх нь хэдий чухал ч, хөрөнгө оруулагчид танай компанийн орлогын урсгал хэр их ашигтай авч ирж байгааг мэдэхийг хүсдэг.

Компани бүрийн нийт ашиг өөр хоорондоо адилгүй тооцоологддог ч ерөнхийдөө үйлдвэрлэл, тээвэрлэлт болон бүтээгдэхүүн үйлчилгээ зэрэг зардлууд тооцогдож, нийт орлогоос хасагдаж ашиг тооцогддог.

#4 Гэрээний нийт дүн vs. Жил тутмын гэрээний дүн

Гэрээний нийт дүн нь урт, богино хугацааны бүх гэрээнд тусгагдсан захиалгын дүнг хэлнэ. Мөн ГНД-д нэг удаагийн төлбөр, мэргэжлийн үйлчилгээний төлбөр болон тогтмол зардлууд багтана.

Жил Тутмын Гэрээний Дүн: 12 сарын мөчлөгтэй гэрээний дагуу орж ирэх нийт мөнгөн дүнг хэлнэ.

Таны бизнесийн хэмжээ хэр том бэ? Та хэрэглэгчдээсээ сар бүр хэдхэн зуун долларын ашиг олж байна уу эсвэл өндөр үнийн дүн бүхий хэлэлцээрүүдийг хийж чадаж байна уу?

Таны бизнес өсөж байна уу? Танай хэрэглэгчид танай бүтээгдэхүүнд дунджаар өмнө төлдөг байснаасаа илүү үнэ төлж байна уу? Энэ нь танай бүтээгдэхүүн сайжирч, хэрэглэгчдийн амьдралд илүү өндөр үнэ цэнийг бий болгож чадаж байна уу? Хэрэв тийм бол энэ нь бизнесийн өсөлт юм.

#5 Ашиглалтын Хугацааны Дүн

Ашиглалтын хугацааны дүн (АХД) нь нэгж хэрэглэгчээс урт хугацааны туршид орж ирэх ирээдүйн цэвэр ашгийг өнөөдөр бодож гаргаж байгаа хэмжээ юм.

Энэ нь танай нэгж хэрэглэгчийн урт хугацааны үнэ цэнийг тодорхойлоход тусалдаг бөгөөд хэрэглэгч татахад гаргасан зардлыг хассаны дараа ямар хэмжээний цэвэр ашгийг нэгж хэрэглэгчээс олж байгааг тодорхойлдог.

АХД-г дараах байдлаар тооцоолж болно:

Нэг хэрэглэгчид ногдох орлого (сар тутам) = Захиалгын дундаж үнэ * Захиалгын тоо

Нэг хэрэглэгчээс орох ашгийн маржин = (Хэрэглэгчээс орж ирсэн орлого – Хэрэглэгчтэй холбоотой хувьсах зардлууд). Хувьсах зардалд хэрэглэгчдэд хүрэх, борлуулах зардлаас гадна тэдэнд үйлчилгээ үзүүлэхэд шаардагдах бүх төрлийн үйл ажиллагааны зардал орно.

Ашиглалтын Хугацааны Дүн = Хэрэглэгчээс орж ирсэн сарын ашиг * Хэрэглэгчийн ашиглалтын дундаж хугацаа

Хэрэв танд цөөхөн сарын түүх, худалдааны мэдээлэл байгаа бол тэр байгаа мэдээлэл дээрээ тулгуурлан тооцоолохыг зөвлөж байна.

Нэг хэрэглэгчид оногдох ашгийн маржиныг, нэг хэрэглэгчийг татахад зарцуулсан өртөгтэй харьцуулсан тоо мөн их чухал байдаг. Энэ тоогоор бизнесүүд маркетинг, борлуулалтынхаа явцын үр дүнг хэмждэг.

#6 Нийт худалдааны дүн

Нийт Худалдааны Дүн нь тодорхой хугацааны турш дахь борлуулалтын явцад хуримтлагдсан нийт орлогыг хэлнэ. Энэ нь тус зах зээлд хэрэглэгч талаас ямар хэмжээний зарцуулалт хийж буйг харуулна. Энэ нь зах зээлийн хэмжээг тодорхойлох бөгөөд одоогийн арилжааны төвшинг сүүлийн сараар болон улирлаар нь жилчилсэн байдлаар харахад тусална.

#7 Орж ирээгүй буюу хойшлогдсон орлого болон нэхэмжлэх

SaaS (Software-н түрээс хэлбэрийн үйлчилгээ) бизнесүүдийн хувьд энэ нь орлого баталгаажихын өмнө, захиалгын дагуу урьдчилгаа болгон авсан төлбөр юм.

SaaS компанийн хэвийн өсөлттэй үгүйг хэмжих оновчтой хэмжүүр нь бүх нэхэмжлэхийн дүнг харах бөгөөд нэг улирлын орлого дээр өмнөх улирлаас энэ улирлын орлогыг хассан зөрүүг нэмэх юм. Хэрэв SaaS компанийн захиалга өсөж байгаа бол нэхэмжлэх мөн харилцан өснө гэсэн үг юм.

Орлого нь хэрэглэгчийн бодит үнэлэмжийг дутуу үнэлэхэд хүргэдэг тул дан ганц орлогоор SaaS компанийн амжилтыг дүгнэхээс арай алсыг харсан арга нь нэхэмжлэхийн хэмжээг харах билээ. Гэхдээ энэ нь төвөгтэй байж болно. Учир нь SaaS компани төлөгдөөгүй нэхэмжлэлүүдээ цуглуулснаар урт хугацааны туршид тогтвортой орлоготой харагдаж, бизнесийг байгаагаас нь ч амжилттай харагдуулж болно.

#8 Хэрэглэгч Татах Зардал … Холимог vs. Төлбөртэй, Органик vs. Органик бус

Өөрсдөө хандсан хэрэглэгчийн зардалтай маркетингийн аяны үр дүнд татсан хэрэглэгчдээс ялгахад бэрх. Холимог хэрэглэгч татах зардал нь бүх сувгаар орж ирсэн шинэ хэрэглэгчдийн элсүүлэх зардлыг хэлдэг ч энэ нь танд төлбөртэй явуулсан маркетингийн аян тань ашгаа өгч байгаа эсэхийг нарийн хянахад хэцүү хэвээр байдаг.

Иймээс хөрөнгө оруулагчид төлбөртэй маркетингийн шугамаар элссэн хэрэглэгчдийн тоог илүү чухалчилж асуудаг.

Зарим тохиолдолд төлбөртэй аян органик хэрэглэгчдийг татахад нөлөөлсөн байдаг тул холимог ХТЗ-ыг үр дүнтэй харагдуулахын тулд гарсан нөлөөг баримттайгаар тайлбарлах шаардлага гарна. Гэвч, маш олон хөрөнгө оруулагчид аль аль талаас харах сонирхолтой байдаг.

Хөрөнгө оруулагчид мөн хэрэглэгчийг татсан сувгуудыг задаргаагаар харуулсан тоо баримтыг харах хүсэлтэй байдаг. Жишээлбэл: Фэйсбүүк сувгаар татсан хэрэглэгчдийн зардал яг хэд байсан бэ?

Хүмүүсийн төсөөллөөс зөрдөг нэг зүйл гэвэл чи хэдий олон тооны хэрэглэгчдийг татахаар ажиллана тэр хэмжээгээрээ нэгж хэрэглэгчийг татан, элсүүлэх зардал өсдөг. Эхний 1000 хэрэглэгчдийг татахад магадгүй нэг хэрэглэгч тутамд 1 доллар зарцуулсан бол, цаашлаад дараагийн 10,000-д хэрэглэгч тутамд 2 доллар, түүний дараагийн 100,000-д хэрэглэгч тутамд 5-10 доллар зарцуулагдах жишээ бий. Тиймээс борлуулалтын суваг бүрдээ татсан хэрэглэгчдийнхээ тоо хэмжээг тооцоолохгүй өнгөрч болохгүй юм.

#9 Идэвхтэй хэрэглэгчид

“Идэвхтэй” гэдэг үгийг компани болгон хязгааргүй олон янзаар тодорхойлдог. Зарим тайланд үүнийг тийм ч хайхардаггүй – жишээлбэл: анхны удаа үйлчлүүлж буй хэрэглэгч болон санаандгүй нэг удаа үйлчлүүлсэн хэрэглэгчдийг оролцуулсан өндөр пропорцтой үзүүлэлт харагдах нь элбэг.

“Идэвхтэй” гэдэгт чухам ямар тодорхойлолттой хэрэглэгчид багтахыг тодорхой болго.

#10 Сарын харьцуулалттай өсөлт

Ихэнхдээ сар бүрийн дундаж өсөлтийн хувь хамгийн энгийн арга болдог.

#11 Хорогдол

Бүх л төрлийн хорогдол байдаг – долларын, хэрэглэгчийн гэх мэт. Жишээлбэл: Зарим компани үүнийг хорогдсон орлого гэдэг байдлаар нь жил тутам хэмждэг.

Хөрөнгө оруулагчид үүнийг дараах байдлаар хардаг:
Сар тутмын хэрэглэгчийн хорогдол = Алдсан хэрэглэгчид/өмнөх сарын нийт хэрэглэгчид
Нийт хорогдол: Тухайн сард алдсан тогтмол орлого/өмнөх сарын тогтмол oрлого

#12 Зарлагын Төвшин

Зарлагын төвшин нь компанийн бэлэн мөнгө хэр хурдан багасаж байгааг харуулна. Ялангуяа гарааны бизнесүүд зарлагаа сайн хянах шаардлагатай. Учир нь бэлэн мөнгө дуусах үед хөрөнгө босгох эсвэл зардлаа багасгахад хугацаа хангалтгүй үлдсэн байдаг.

Мөн цэвэр зарлага болон нийт зарлагын харьцуулалтыг хэмжих нь чухал:
Нийт зарлага нь нөгөө талаараа зөвхөн танай сар тутмын зардал болон бусад бүх бэлэн мөнгөний зарцуулалтын нийлбэрийг хэлнэ.
Хөрөнгө оруулагчид цэвэр зарлагад анхаарал хандуулах хандлагатай байдаг. Учир нь танай дансанд үлдсэн мөнгө үйл ажиллагааг хэр удаан цааш явж чадахыг харуулж байдаг. Тэд мөн орлого болон зардал хэрхэн өсөж буйг анхаарч ажигладаг.

#13 Downloads

Аппликешны бизнесийн хувьд татаж авсан тоо нь хэтэрхий өнгөц үзүүлэлт юм.

Хөрөнгө оруулагчид харин давтан хэрэглээ хэр байгааг, өдөр болон сар тутмын идэвхтэй хэрэглэгчдийн тоо, зургийг шэйр хийсэн болон үзсэн үзүүлэлт гэх мэт илүү нарийн тоог харахыг хүсдэг.

#14 Нэгдсэн график (vs. Өсөлтийн хэмжүүр)

Нэгдсэн өсөлтийн графикт үргэлж дээшээ өссөн шугам харагддаг. Гэвч энэ нь өсөлтийг харуулах бодит хэмжүүр биш юм. Учир нь бизнес уруудаж байсан ч, дээшээ чиглэсэн график харуулах боломжтой юм.

Хөрөнгө оруулагчид сар тутмын нийт худалдааны дүн, сар тутмын орлого, сар тутамд шинээр орсон хэрэглэгчдийн тоо зэргийг онцолж хардаг.

#15 Графикт ашиглагддаг заль мэх

Өсөлтийг хуурамчаар харуулдаг нийтлэг аргууд нь Ү-тэнхлэгийг нэгжгүйгээр график зурах, өсөлтийг хэтрүүлэн харагдуулахын тулд хавчиж харуулах, мөн бодит тоог оролцуулалгүй өсөлтийг хувиар харуулах нь олонтаа байдаг. (Хувиар харуулсан үзүүлэлт жижиг компаниудын хувьд үнэн бодит өсөлтийг сүржин, худал илэрхийлж байдаг).

#16 Үйл Ажиллагааны Дараалал

Та өөрийн компанийн үйл ажиллагааг танилцуулахдаа үзүүлэлтүүдийг хаанаас нь ч эхлүүлж болно.

Хөрөнгө оруулагчид бизнесийг дүгнэхдээ юун түрүүнд нийт худалдааны дүн, орлого болон захиалгыг харах нь элбэг байдаг. Эдгээр нь тухайн бизнесийн хэмжээг тодорхойлох чухал үзүүлэлтүүд юм.

Хөрөнгө оруулагчид тухайн бизнесийн хэмжээг баримжаалсны дараагаар өсөлтөд анхаарлаа хандуулан тухайн компанийн үйл ажиллагаа хэр сайн явагдаж байгааг харахыг хүсдэг. Эдгээр үндсэн хэмжүүрүүд сонирхолтой байвал үлдсэн хэдийг сонирхож хардаг.

Орчуулан нийтэлсэн: 10/5/2015, www.iderod.com

Эх сурвалж: www.http://a16z.com  Авторууд: Жефф Жордан, Франк Чен, Прит Касиредди
Хамтран орчуулсан: Пүрэвням (CallPro LLC)

Англи хэлээр харилцагчдын Монголын холбоо-ноос 13 дахь удаагаа Англи хэлээр уран илтгэх улсын аваргыг шалгаруулах тэмцээнийг Монгол дахь Английн ЭСЯ болон Mongolia Needs You ТББ-тай хамтран зохион байгууллаа. Тус тэмцээний ялагч Англи улсын Лондон хотод зохион байгуулагдах Олон улсын уран илтгэлийн тэмцээнд улсаа төлөөлөн оролцох эрхээр шагнагддаг юм.

Миний бие тус тэмцээний үндсэн шалгууруудын нэг болох 16-20 настай байх гэдэг шалгуурыг хангаж байх үедээ 3 жил дараалан оролцож, үе тэнгийнхнээсээ үлгэр дууриал авч, өөрийгөө хөгжүүлж, одоо салбар салбарт амжилттай яваа олон мундаг залуустай анх тус тэмцээний үеэр танилцаж байв. Хэдэн жилийн өмнөөс энэ үр өгөөжтэй үйл ажиллагааг зохион байгуулахад гар бие оролцон, хөтлөхдөө хөтлөн, шүүхдээ шүүж явахад залуусын илтгэх чадвар, ялангуяа Англи хэлээр илтгэх чадварын талаар сурсан, ажиглагдсан зарим зүйлсийг доор хуваалцъя.

Хүмүүс таныг сонсож эхэлснээсээ хойш 10 секундын дотор үргэлжлүүлэн анхаарал хандуулах эсэхээ шийддэг. 

Дээрх тэмцээнд оролцогч залуусын Англи хэлний чадвар жилээс жилд сайжирч буйд зохион байгуулагчдын зүгээс тун сэтгэл хангалуун байгаа. Зарим залуус үнэхээр өөртөө итгэлтэй, цэгцтэй, биеэ зөв авч явж чадаж буй нь зөвхөн илтгэлийн тэмцээн бус ажлын талбар, нийгмийн харилцаанд нь онцгой ач холбогдолтой. Энэ жилийн тэмцээний ялагч А. Тэргэл маань Англи хэлийг эх хэл шигээ сурахад ээж, эгч хоёрынх нь багаас нь гэртээ гадаад хэлийг ээлжлэн хэрэглэж чихэнд нь хоногшуулж, хэлэнд нь зүгшрүүлсэнтэй холбоотой гэж хэлж байв. Үүнтэй адил хүүхэд, залуус маань багаасаа л анги хамт олныхоо өмнө чөлөөтэй ярьж, санаа бодлоо илэрхийлж сурах хэрэгтэй байх нь. Мөн эцэг эхчүүд, эгч ах нар нь багачуудыгаа бага гэлтгүй олны өмнө ярих, илтгэх, санаа бодлоо чөлөөтэй илэрхийлэх чадварт сургах нөхцлийг нь бүрдүүлж өгөхөд анхаарах хэрэгтэй байх нь. Товчоор “practice makes perfect”. Энэ тэмцээн олон залуусын хувьд илтгэх, олны өмнө ярих дадал, чадварт суралцах томоохон дасгал, сургуулилт болдогт бид баяртай байдаг.

Илтгэлийн чинь сонсогч, үзэгч хэн бэ гэдэгт анхаарч сэдэв, ярианыхаа өнгө аяс, өгөх гэсэн санаа мессежээ тодорхойлоорой.

Монгол улс 16 нас хүрсэн иргэддээ иргэний үнэмлэх олгож, хариуцлага үүрүүлж эхэлдэг. Дэлхийн ихэнх оронд сонгуульд оролцож, улс эх орныхоо ирээдүйг тодорхойлон шийдвэрлэх үүргийг 18-наас дээш насныхандаа оногдуулдаг. Олон улсад 16-20 насныханыг “young adults” буюу насанд хүрэгсэд ангилалд оруулдаг. Тэгэхээр дээрх тэмцээнд оролцогчдоос шүүгчид болон үзэгчид судалгаатай, нийтэд хамаатай, шийдэл санал болгосон сэдвийг илтгэлээрээ дамжуулан хөндөхийг голчлон хүлээдэг. Харин дээрх тэмцээнд оролцогчдын сонгосон сэдвээс анзаарагдсан түгээмэл алдаа нь тэд илтгэлийг нь шүүх Англи улсын Элчин сайд, Дэлхийн банкны мэргэжилтэн, алдарт Оксфордын их сургуулийн магистрын зэрэг бүхий эрхмүүдэд хандсан бус үе тэнгийн найз нөхөддөө зөвлөсөн, тэдэнд урам өгөн зоригжуулсан маягтай сэдвүүдийг голчлон сонгосон байв. Энэ мэтээр та бүхэн олон нийтийн өмнө илтгэл тавих, яриа хийх шаардлагатай тулгарвал өөрийг тань сонсогчид, шүүгчид, үзэгчид хэн бэ, тэд таниас юу сонсохыг хүсч, хүлээж байгаа бол гэдэгт хамгийн түрүүнд анхаарлаа хандуулж, бэлтгэлээ сайн базааж байгаарай.

Англи хэлээр харилцагчдын Монголын холбоо –ноос энэ мэт Монгол хүүхэд, залуус, олон нийтийн Англи хэлний чадварыг дээшлүүлэхэд чиглэсэн төдийгүй олон улсын түвшинд үе тэнгийнхэнтэйгээ өөрсдийгөө харьцуулан, хөгжих боломжуудыг олгох хөтөлбөрүүдийг уламжлал болгон зохион байгуулдаг. Тус байгууллагын үйл ажиллагааны талаар цаг алдалгүй мэдээлэл авахыг хүсвэл Facebook хуудсанд нь нэгдээрэй.

Байнгын хурдтай, гүйцэтгэл өндөртэй ажиллахыг шаардах болсон өнөөгийн ажлын талбарт таны дарга юмуу хүний нөөцийн удирдлагуудад таны авъяас чадварыг яавал хамгийн дээд зэргээр ашиглах, хөгжүүлэх талаар нарийн бодох цаг болоод нөхцөл төдийлэн бүрэлддэггүй. Тэгэхээр бусдын амыг харалгүй өөрөө өөрийгөө урт хугацаанд бэлдэхийн тулд ажил, мэргэжлийн төлөвлөлтөө гартаа аваарай. Энэ талаар доор дэлгэрэнгүй тайлбарлая.

Өөртөө зориуд цаг гарга:

Ажил, гэр бүл, найз нөхөд гээд амьдралын олон зүйлс таныг завгүй байлгаж байгаа үед аливаа зүйлсийг ул суурьтай бодон төлөвлөх цаг төдийлэн гардаггүй. Гэтэл өөрийн нөхцөл байдалд ул суурьтай дүн шинжилгээ хийж, урт хугацааны төлөвлөгөөгөө тодорхойлохгүйгээр хэдэн сар, жилээр явах нь нэг л мэдэхэд таныг ажил мэргэжлийн хувьд тодорхойгүй байдалд хүргэх вий. Иймэрхүү хүсээгүй үр дүнгээсээ зайлсхийхийн тулд ул суурьтай (стратегийн) бодол, төлөвлөлтөнд заавал цаг гаргаж байх хэрэгтэй. Өөрийн бодол, төлөвлөлтөө цэгцтэй байлгахын тулд цөөн хэдэн, итгэлтэй хамт ажиллагсадтайгаа тогтмол уулзаж, урт хугацааны том зорилгуудаа тодорхойлж, нэг нэгнээ идэвхижүүлдэг баг үүсгэж болно. Өөрийн итгэдэг хүмүүстэйгээ өөрийн хүсэл, бодлоо хуваалцах нь шинэ санааг өдөөж, урьд нь хараагүй байсан боломжуудыг нээж өгч ч болно.

Дараагийн алхмуудаа тодорхойл:

Ажил мэргэжлийн хувьд хүрэх зорилгуудаа – тушаал дэвших, хувийн бизнес эхлүүлэх, хариуцдаг багаа өргөжүүлэх – зэргээр тодорхойлох нь зөвхөн эхний алхам юм. Олон мэргэжилтнүүдийн гаргадаг түгээмэл алдаа бол тэнд хүрнэ гэж тодорхойлсон цэгтээ одоо байгаа цэгээсээ хэрхэн хүрэх алхмуудаа тодорхойлдоггүйд оршдог. Үүнийг засах нэг арга бол хэдэн жилийн дараах өөрийн ажлын намтар (CV)-аа урьдчилан бичих юм. Ингэхийн тулд та одоогоос 5 жилийн дараа ажил мэргэжлийн хувьд хаана хүрсэн, юу хариуцан ажиллах зэргээ төсөөлөн бодоод ирээдүйн ажлын намтараа аль болох нарийвчлан бичээрэй. Эндээс онцлууштай нь та өнөөдөр байгаа нөхцөл байдлаасаа 5 жилийн дараах нөхцөл байдал руу гэнэт үсэрсэн байдалтай бус, энэ хооронд ямар ур чадвар эзэмших, дээшлүүлэх, ямар зэрэг цол, итгэмжлэл авсан байх шаардлагатай зэрэг эндээс тэнд хүрэх алхмуудаа нэг бүрчлэн төлөвлөн бичих ёстой. Эндээс тэнд хүрэхийн тулд юуг хэзээ хийх шаардлагатайгаа ойлгож мэдэх нь таныг илүү тэмүүлэлтэй болгоод зогсохгүй цаг, мөнгийг тань ч хэмнэнэ. Жишээлбэл, одоогоос 3 жилийн дараа хийхээр төлөвлөж буй ажил, мэргэжилд тань магистрын зэрэгтэй байхыг шаардаж байвал та одооноос магистрт сурахдаа бэлдэж эхлэх хэрэгтэй.

Хэмжээнээс илүү үр дүнд анхаар: 

Таны ажлын өдрүүд ихэнх хүмүүсийнх шиг ажилдаа цагтаа ирж цагаа бүртгүүлэх юмуу ирсэн имэйлүүдийн хариуг аль болох хурдан өгөхөөр уралдах байдалтай өнгөрдөг байж болох юм. Доод албан тушаал хашиж байхад дээрх байдал ажилдаа идэвхитэй мэт харагдаж болох ч албан тушаал ахих тусам хэн өндөр, хэн хурдан үсрэх вэ гэж уралдахын ач холбогдол буурдаг. Харин цаг хугацаа өнгөрөхийн хэрээр таны амжилтыг тодорхойлох хэмжүүр – мэргэжлийн ном гаргах, цоо шинэ код бичих, хэрэглэгчдийг шууруулах шинэ бүтээгдэхүүнийг зах зээлд танилцуулах, компанийхаа дотоод хяналтын системийг шинэчлэх – зэрэг гүнзгий утга агуулга, үнэ цэнэтэй төсөл, хөтөлбөрүүдэд оролцон, хэрэгжүүлсэн эсэхээр хэмжигддэг. Товчхондоо та бусдын өгсөн үүрэг, даалгаврыг л гүйцэтгээд явахаас илүү өөрөө санаачлан, урт хугацаанд тогтвортой хэрэгжих төсөл, хөтөлбөрүүд хэрэгжүүлэхэд анхаарлаа хандуулах хэрэгтэй. Ихэнхи мэргэжилтнүүд энэ мэт төсөл, хөтөлбөрүүдийн үр дүн шууд гардаггүй учир зайлсхийх хандлагатай байдаг боловч урт хугацаанд танд ихээхэн үр дүн, нэр хүндийг чухамдаа дээр дурдсан гүн гүнзгий утга учиртай ажлууд л авчирдаг гэдгийг санаарай.

Байгууллагаасаа гадуурх хүрээлэлд танигд:

АНУ-ын Wharton их сургуулиас хийсэн судалгаагаар аливаа байгууллагын ажилтнууд байгууллага дотроо тушаал дэвшээд авах цалин нь гаднаас ижил албан тушаалд томилогдон ирсэн хүнийхээс 18-20% доогуур байгааг тогтоожээ. (Хачирхалтай нь тэрхүү илүү цалинтайгаар байгууллагад чинь шинээр орж ирж байгаа нэгэн эхний 1-2 жилдээ хуучин ажилтнуудаас ихэнхдээ ажлын бүтээмж доогуур байдаг) Дээрх жишээ шударга бус мэт санагдаж байгаа байх. Гэхдээ эндээс ойлгох ёстой гол зүйл бол нэг байгууллагад удаан ажилласан ажилтнууд дутуу үнэлэгдэх нь түгээмэл. Мэдээж үүнээс болоод та нэг ажилд удалгүй байн байн ажлаа солих хэрэгтэй гэсэн үг бас биш юм. Харин та зөвхөн байгууллага дотроо нэр хүндтэй байхад хамаг хүч цагаа зарцуулалгүй, байгууллагаасаа гадуурх хүрээлэлтэй, тэдэнд тодорхой хэмжээнд үнэлэгддэг байх хэрэгтэй гэсэн үг. Үүний ач холбогдол нь та байгууллагадаа ажиллахдаа дуртай ч ямар нэгэн байдлаар удирдлагууд чинь таныг дутуу үнэлэх хандлага гаргавал таны ур чадварыг үнэлэн, хамтран ажиллах хүсэлтэй өөр ажил олгогчид мөн байдаг юм шүү гэдгийг эвтэйхэн ойлгуулахад хэрэгтэй. Салбарынхаа чиглэлээр нийтлэл бичих, арга хэмжээнүүдэд илтгэл тавих, мэргэжлийн чиглэлийн сайн дурын байгууллагад удирдах алба хаших зэрэг нь таныг өөрийн авъяас чадвараа зөвхөн өөрийн байгууллага төдийгүй салбарынхаа бусад байгууллагуудад таниулахад ихээхэн тустай.

Өөрийн ажил, мэргэжил (карьер)-ийн өсөлт, хөгжлийн талаар нухацтай бодон төлөвлөх нь асар их ач холбогдолтой ч өдөр дутмын ажил, амьдралдаа дарагдаад олон мэргэжилтнүүд тэр болгон онцгой ач холбогдол өгөлгүйгээр хэдэн сар, жилийг урсгалаараа өнгөрөөчихсөн байдаг. Дээрх дөрвөн аргыг хэрэглэн өөрийн ажил, мэргэжлийн өсөлт, хөгжлийн дунд болон урт хугацааны төлөвлөлтийг хийхэд тодорхой үр дүнд хүрэх нь дамжиггүй.

Ажил, мэргэжлийн өсөлт, хөгжлийн стратеги төлөвлөлтийн талаар манай байгууллагаас энэ ондоо багтаан зөвлөх үйлчилгээ нэвтрүүлэх тул сонирхсон хүмүүс ЭНД дарж манайд бүртгүүлнэ үү. Манайд бүртгүүлснээр мөн хувь хүний болон бизнес хөгжлийн стратегийн талаарх нийтлэл, зөвлөмжийг цаг алдалгүй хүлээн авах боломжтой.

Эх сурвалж: Harvard Business Review