Archive for the
‘Эдүкэйтэд тойм’ Category

Сүүлийн 10 жилийн хугацаанд дэлхий дахинд “тоглоомын дүрэм” өөрчлөхүйц хэд хэдэн томоохон үйл явдал өрнөжээ. 2015 онд НҮБ-ын санаачилга, удирдлага дор Тогтвортой хөгжлийн зорилгуудыг баталсан. Шведийн залуу тэмцэгч Грета Танберг 2018 онд уур амьсгалын өөрчлөлтийн эсрэг тэмцлээ эхэлснээс хойш дэлхий даяар хүүхэд, залуучууд уур амьсгалын өөрчлөлтийн эсрэг шударга ёсыг урьд өмнөхөөсөө илүү шаардах болсон. COVID-19 цар тахал гарснаас хойш нийгмийн хөгжлийн загваруудын алдаа дутагдал, хүн төрөлхтний хүсэл тэмүүллийн хүрээнд нухацтай асуултуудыг тавих болсон бөгөөд хувь хүн, байгууллага, нийгмийн түвшинд ​​тогтвортой, хүртээмжтэй өсөлтөд шилжихийг шахамдуулах болсон. 

21-р зуунд дижитал эгэлд шилжиж нөгөө талд хүн төвтэй ур чадварууд ихээхэн дутагдах болсон. Бид энэхүү форумаар дамжуулан хувь хүн, байгууллага болон нийгмийн бүлгүүдийн ирээдүйн тогтвортой, хүртээмжтэй өсөлтийг дэмжих мэдлэг, хандлага, ур чадварыг нь хөгжүүлэх, ирээдүйд ямар аргачлалаар явах нь зүйтэйг чиглүүлэх  зорилготой “BE FUTURE READY” буюу “ИРЭЭДҮЙД БЭЛДЭЦГЭЭЕ” форумыг Tools for Growth-Өсөлтийн хурдасгуур уриатайгаар зохион байгуулах гэж байна. 

Зөв сэтгэлгээ, практик арга хэрэгсэл, шаардлагатай ур чадваруудыг хуваалцах гадаад, дотоодын туршлагатай экспертүүд, зочин илтгэгчийн илтгэл, ярилцлагыг хүргэнэ. 

Технологийн дэвшил бидэнд урьд өмнөхөөс илүү их боломжийг олгож дэлхийн хаанаас ч тус онлайн форумыг үзэх боломжтой юм.

Өсөх сэтгэхүй, хүсэл эрмэлзэлтэй хүн бүхнийг энэхүү Виртуал форумд оролцохыг урьж байна.

Хэзээ: 2022/03/24-ны 16:00-17:00

Дэлгэрэнгүй мэдээллийг: 77557071, 90404858 утсаар лавлаарай.

Форумын талаар дэлгэрэнгүй мэдээллийг https://www.facebook.com/events/1002521250669972/ авна уу.

Бүх түвшний сургууль, мэргэжлийн болон богино хугацааны сургалтуудын туйлын зорилго юу юм бэ гээд лавшруулаад үзвэл тухайн хүнд ажил амьдралд нь хэрэгтэй сэтгэлгээг суулгаж, мэдлэг олгож, ур чадваруудыг эзэмшүүлж, зөв зан үйлийг бүрэлдүүлэх байдаг. Арай дэлгэрүүлвэл, хийж бүтээх, шинийг санаачлах, өөрийн амьдралынхаа эзэн байх өсөж дэвжих сэтгэлгээг суулгаж, сэдэвчилсэн (санхүүгийн, нийгмийн, шинжлэх ухааны гэх мэт) мэдлэг олгож, бусадтай зохицон амьдрах, багаар ажиллах, зөв харилцах, асуудал шийдвэрлэх зэрэг ур чадваруудыг олгож, эдгээрийгээ ажилдаа, амьдралдаа хэрэглэдэг зан үйлийг төлөвшүүлэх байдаг. 

Насанд хүрсэн хүмүүст багаас нь суусан сэтгэлгээ, хандлага, зан үйлийг нь өөрчлөхийн тулд тархины түвшинд гэхээс илүү зүрх сэтгэл, мэдрэмжийн түвшинд хүрэх нь илүү үр дүнтэй байдаг.  Иймд НҮБ-ын Хөгжлийн Хөтөлбөрийн төслийн нэгжээс төрийн албан хаагчдын хүний эрхийн мэдлэг, мэдрэмжийг сайжруулах, тодорхой тогтсон зан үйлийг нь засах, өөрөөр хэлбэл хүний эрхийн боловсролд нь хувь нэмэр оруулах, зорилгыг биелүүлэхдээ бүтээлч контент ашигласан нь өндөр үр дүн өгсөн юм. 

Чухам ямар аргачлалаар төлөвлөөд, бүтээлээ туурвиад тэрхүү өндөр үр дүнд хүрсэн бэ гэдэг талаар тус цуврал бүтээл дээр ажилласан уран бүтээлчидтэй ярилцахад: 

• Контентоор дамжуулан хүрэх гэж буй зорилгоо нарийн тодорхойлох
• Контентын хүрээнд тодорхой хэмжээгээр эерэгээр нөлөөлж, ахиц дэвшил авчрахаар зорьж буй зорилтот сегментээ нарийн тодорхойлж, тэдний сэтгэлгээ, зан үйлийг сайн судлах
• Контентын уран сайхны болон боловсролын элементүүдийн балансыг хадгалах
• Дэвшүүлж буй асуудал, түүнийг засах/сайжруулах шийдлээ үзүүлэх, ойлгуулахад аль алинд нь ач холбогдол өгөх (дан шүүмжилсэн эсвэл хэт магтан дуулсан шинжтэй контентод үзэгчид таатай ханддаггүй)
• Контентын зохиолоо гаргасны дараа хүрэхээр зорьж буй зорилтот сегментийнхээ төлөөлөлд нүдэнд нь харагдтал уншиж, хуваалцаж, санал шүүмжийг нь авч, шаардлагатай сайжруулалтуудыг хийсний дараа продакшн ажилдаа орох зэрэг ярилцлаа. 

Дэлгэрэнгүй ярилцлагыг доор дарж үзнэ үү.

https://www.youtube.com/watch?v=kp7nzza2t9g

Ярилцлагад дурдагдсан контентуудыг доорх холбоосоор орж үзнэ үү: 

1. https://fb.watch/bj2mt6YlLr/
2. https://fb.watch/bj2rKO7FZu/
3. https://fb.watch/bj2tlL7Qni/
4. https://fb.watch/bj2w0IizHb/

2022/02/22-нд Managing your Mental Health буюу Сэтгэл зүйн эрүүл мэндээ удирдах нь сэдэвтэй онлайн эвент маань үр өгөөжтэй болж өндөрлөлөө.

Эвентийн зочноор Lifekite-н үүсгэн байгуулагч, көүч  Бам Сантиаго оролцож сэтгэл зүйн асуудлаас хэрхэн ангижрах, сэтгэл зүйн эрүүл мэндээ зөв удирдах талаар зөвлөгөө, мэдээллийг хүргэв.

140 гаруй жилийн түүхтэй Шведийн Epiroc группын Монгол дахь салбар “Epiroc Mongolia” компанийн “Even better” 3D виртуал   200 хүний шинэ жилийн цэнгүүнийг амжилттай зохион байгууллаа. Ковидын нөхцөл байдлаас үүдэн уламжлалт шинэ жилээс өөрөөр, бодит болон виртуал тайзыг хослуулан лайвстриймээр шууд дамжуулсан. Шинэ жилийн цэнгүүний зочид ажлын ээлж дээрээ, зарим нь нисэх онгоцны буудлаас, гүний уурхайгаас, зочид буудлын тусгаарлалтаас, халуун ам бүлээрээ гэрээсээ гээд олон нөхцөл байдал дунд байсан ч эрч хүчтэй хамт олонг нэг дор онлайнаар нэгтгэж халуун дулаан уур амьсгалыг бүрдүүлж, нэгэн оройг дурсамж дүүрэн, онцгой мэдрэмжийг өгч чадсанаараа зохион байгуулагч бидний зүгээс сэтгэл хангалуун байна. 

Хамтран ажилласан: EpirocMongolia-д баярлалаа.

АНУ-ын Олон улсын хөгжлийн агентлаг (USAID)-ийн тусламжтайгаар Бүгд найрамдахчуудын олон улсын хүрээлэн (IRI) нь “Залуучууд, эмэгтэйчүүдийн сонгууль, улс төрийн оролцоог идэвхжүүлэх нь” (Strengthening Women and Youth Engagement in the Electoral and Political Processes in Mongolia) хөтөлбөрийг Монгол Улсад хэрэгжүүлж байна.

Энэхүү хөтөлбөрийн хүрээнд SheVotes Mongolia:  Эмэгтэйчүүд, залуучуудын улс төрийн оролцоонд  тулгарч буй саад бэрхшээлүүдийн тухай судалгааны ажлыг Эдүкэйтэд багийн зүгээс хийж гүйцэтгэсэн. Судалгааны ажлын хүрээнд цахим асуулгаар 744 хүнээс судалгаа авч, нийт 58 хүнтэй ганцаарчилсан ярилцлагыг 15 удаа, фокус бүлгийн ярилцлагыг 8 удаа нийт хийсэн. 

Энэхүү судалгаа нь чанарын судалгаа учир үр дүн нь нийт монгол эмэгтэйчүүд болон залуучуудын үзэл бодлыг төлөөлөх албагүй болно.

Тайланг татаж авах:

Монгол хэлээр: энд дарна уу.

ENGLISH /Англи хэлээр/: энд дарна уу.

Аливаа бэлчээрийн доройтол нь богино хугацаанд илэрдэг гэнэтийн өөрчлөлт биш. Харин ч урт хугацаанд аажимдаа үргэлжилдэг үйл явц байдаг. Ерөөс бэлчээрийн доройтлыг дахин сэргэх чадавхаар нь таван түвшинд хуваан авч үздэг байна. Үүний эхний 3 түвшинд байгаа бэлчээрийн доройтол нь 1-10 жилийн хугацаанд дахин сэргээгдэх боломжтой байдаг бол дөрөв болон тавдугаар түвшний бэлчээрийн доройтол нь байгалийн унаган төрхөө алдаж, шим тэжээлгүй ургамлаар дүүрч,  хөрсний өнгөн хэсэг ус салхиар алдагдаж, гуу жалга үүсэж байгалийнхаа аясаар дахин сэргэх боломж маш бага болдог учраас хөрсний үндсэн сайжруулалтыг цаг алдалгүй шат дараатай авч хэрэгжүүлэх шаардлагатайг эрдэмтэд цохон тэмдэглэдэг. Энэхүү таван түвшний бэлчээрийн сэргэх чадавх нь аль түвшинд байгаагаас  хамаарч бэлчээр ашиглалтын хугацаа, горим, ачааллыг нарийн тооцон тохируулах нь хамгийн нарийн чимхлүүр ажил болдог. Учир нь бэлчээрийн доройтлыг цаг алдалгүй сэргээхгүй бол дахиж хэзээ  ч эргэн сэргэхгүй элсэн цөл болох аюул нүүрлэдэг аж. Иймд Швейцарын хөгжлийн агентлагийн дэмжлэгтэйгээр Монгол Улсад хэрэгжсэн Ногоон алт-Малын эрүүл мэнд /НАМЭМ/ төслийн хүрээнд бэлчээрийн доройтол, малын эрүүл мэндийг сайжруулахад дэмжлэг үзүүлж, малчдын байгууллагуудыг чадавхжуулах олон ажлууд хийгдсэн бөгөөд Завхан аймгийн хэмжээнд ямар үр дүн ахиц гарсныг онцлон танилцуулья.

Манай улсын хувьд үндэсний аюулгүй байдлын  гурван тулгуур баганын нэгээр  бэлчээрийн мал аж ахуй нэрлэгддэг. Нийт газар нутгийн 80 орчим хувь нь бэлчээрийн нутаг дэвсгэр байдаг бол үүний 65 хувь нь доройтолд орсон тухай 2015 оны “Бэлчээрийн төлөв байдлын мониторингийн судалгаа”-нд өгүүлжээ. Тус судалгаанаас үзэхэд Завхан аймгийн 82.4 мянган  хавтгай дөрвөлжин километр газар нутгийн 84 хувь нь бэлчээрийн газар нутаг байдаг. Үүний дийлэнх буюу 74 хувь нь байгалийн унаган төрхөө алдаж, бэлчээр нь доройтож ургамлын төрөл зүйл цөөрч, чанар, ашиг шим нь буурсан нь тогтоогдсон байна.

2017 оны байдлаар Завхан аймагт 3.6 сая толгой мал тоологдсон нь аймгийн хэмжээнд бэлчээрийн даац 1.2-3.9 дахин хэтэрсэн байгаа аж. Төслийн хүрээнд Завхан аймагт “Бэлчээр ашиглагчдын холбоо” байгуулагдаж 22 суманд тогтвортой үйл ажиллагаа явуулж байна. Тус холбоо нь аймгийнхаа дээрх тооны сумдад бүтэцтэй байхын сацуу анхан шатандаа баг бүрд 183 хэсэгтэй гэнэ. Одоо эдгээр хэсэг нэгжүүд нь нэгэн зэрэг үйл ажиллагаагаа эрчимтэй явуулж байна. Түүнчлэн малчны 20 хоршоо, Хадгаламж зээлийн 10 хоршоотой болж улам бүр өргөжин тэлсээр байна.

Өнөөдөр тус аймгийн малчид малын гаралтай түүхий эд болох арьс шир, ноос ноолууран бүтээгдэхүүнээ дундын хөрөнгийн хоршоогоороо дамжуулан Эрдэнэт хивс, Дархан нэхий гэх мэт үндэсний томоохон үйлдвэрүүдэд гэрээгээр нийлүүлдэг болжээ.

Гэрээ байгуулан ажиллах нь малчдад ихээхэн ач тустай байдаг аж. Учир нь ноос ноолуур арьс шир дамлан зардаг /ченж/ худалдаачдад зах зээлийн ханшнаас хамаагүй бага үнээр өгөхөө больж шууд үйлдвэрт нийлүүлэхээс гадна түүхий эдийн урамшуулалд хамрагдах боломжтой болсон байна. Түүнчлэн тус аймгийн малчид сум орон нутгийнхаа Хадгаламж зээлийн хоршооноос хоёр хувийн хүүтэй зээл авдаг болсон нь гэнэтийн санхүүгийн эрсдэлд орохгүй байх боломжийг бүрдүүлжээ. Энэ нь малчдын хувьд ахуй амьдралаа дэмнэж өрхийн орлогоо нэмэгдүүлэхэд бодит дэмжлэг болж байгаа талаар тус аймгийн малчид онцолж байсан.

Мөн энэхүү төслийн хүрээнд жил бүр малчдад олон удаагийн давтамжтай бэлчээрийн зохистой ашиглалтын тухай сургалтыг өгч байсан нь малчдын хандлагыг өөрчлөхөд түлхэц үзүүлжээ. Тухайлбал сум бүрд байх “Бэлчээр ашиглагчдын холбоо” түүний хэсэг нэгжүүд хариуцлагатай ажиллаж малчид өөрсдөө байгальдаа ээлтэй хандаж, төлөвлөлтөд туссан бэлчээрээ амрааж, малын тоо толгойг хэт ихсэхээс тогтмол сэргийлж, менежменттэй ажилласан нь бодит бас мэдрэгдэхүйц үд дүн дагуулаад байгаа юм.

Энэ тухай Завхан аймгийн ГХБХБГ-ын Мониторингийн мэргэжилтэн Ц.Мэндээ “Зөвхөн өнгөрсөн жил л гэхэд 6.7 сая га талбайд бэлчээрийн 440 цэгт зурган судалгаа хийж, үр дүнг нь Багийн иргэдийн нийтийн хурал, сумын ИТХ, Засаг даргад танилцуулж, ирэх жил бэлчээрийг сайжруулах чиглэлээр ямар арга хэмжээ авахыг бүтэц зохион байгуулалтынхаа төлөвлөгөөнд тусгаж хэрэгжүүлэн ажиллаж байгаа. Малчдын нэгдэл болох Бэлчээр ашиглагчдын холбооны гишүүдийн хамтын шийдвэрээр жил бүр хэд хэдэн багийн нутаг дэвсгэрт бэлчээрийн газрыг өнжөөж, малын хөл оруулахгүй байхаар зохицуулалт хийж ажилласан нь үр дүнгээ өгч ургамлын гарц, үржил шим хурдацтай нэмэгдэж байгаа” гэдгийг онцолж байна.

Мөн 2019 онд Завхан аймгийн орон нутгийн хөгжлийн сан, Ногоон алт хөтөлбөрийн санхүүжилттэйгээр Малын эрүүл мэндийн мөшгөх тогтолцоог улсын хэмжээнд анх удаа “Эрдэнэ Хайрхан”, “Сант”, “Түдэвтэй” сумдуудад нэвтрүүлжээ. Энэхүү тогтолцоог хэрэгжүүлж эхэлснээр малын гарал үүсэл тодорхой болж, түүхий эдийн бэлтгэн нийлүүлэлтийн чанарт ахиц гарч, Мал эмнэлгүүдийн орлого өссөн байна. Өдгөө дээрх сумдад төслийн хүрээнд мал эмнэлгийн тасгийн нэгдсэн байр баригдсан нь малчны хотноос малын мах, түүхий эд бүтээгдэхүүнийг зах зээлд үнэд хүргэн нийлүүлэх, гарал үүслийг тодорхойлох, мал эмнэлгийн ажилтнуудыг чадавхжуулж мэргэшүүлэх сургалт зөвлөгөөнд тогтмол хамруулах болон малын гоц халдварт өвчин гарах үед авах арга хэмжээнд ашиглах гарын доорх хэрэглэгдэхүүнээр тоноглогдсон зэрэг олон давуу талыг бий болгоод байгаа гэнэ.

НАМЭМ төсөл хэдийгээр үр дүнгээ хүлээлгэн өгсөн ч орон нутгууд гаргасан сайн үр дүнгүүдээ бататган улам сайжруулан ажиллана гэдэгт төслийн багийнхан итгэлтэй байгаагаа ч мөн уламжилж байлаа.

Э.Саранчимэг

Малд тэжээл болохуйц өвс ургамал ус бүхий газрыг бэлчээр гэнэ. Бэлчээр нь уур амьсгал, амьтан, тэр дундаа хүн малын үйл ажиллагааны нөлөөнд байнга өртөж байдаг эмзэг нөөц юм. Тэгвэл байгалийн энэ эмзэг нөөцөө зөв зохистой ашиглаж, өөрөөр нь нөхөн сэргээж, МАА-н салбарт малчдын хариуцлагатай, хамтын манлайллыг бий болгосон сайн туршлагууд Швейцарын хөгжлийн агентлагийн “Ногоон алт – Малын эрүүл мэнд” төслийн үр дүнд олон гарчээ.

Монгол орны нэг онцлог нь бэлчээр нийтийн өмч, мал нь малчдын хувийн өмч байдаг. Тиймээс бэлчээрийн маргаан тасрахгүйгээс гадна бэлчээрийг хайр гамгүй хүнийрхүү сэтгэлээр ашиглах нь түгээмэл байлаа. Энэ тал дээр малчид төдийгүй төр болон төрийн бус, хувийн хэвшлийнхэн нэгдсэн ойлголт, нэг хандлагатай  болсноор зөв үр дүнд хүрч чадсан байна.  Малчин хүн мал дагаж мал шиг биш хүн шиг амьдрах боломж, загварыг гаргаж ирэх зорилгодоо хүрсэн нь МАА-н салбарын тогтвортой хөгжлийн эхлэлийг тавьж байна.  Хамтын ажиллагааны хамгийн чухал хэсэг нь хот айлын бэлчээрийн гэрээ. Малчдын бэлчээр эдлэх зүй ёсны эрхийг тодорхойлж, бүртгэлийн системийг бий болгон гэрчилгээ олгосноор малчид бэлчээр нутгаа уул уурхай, аялал жуулчлалын компани гэх мэт чиглэлээр бусдад алдахгүй байх эрх нь баталгаажсан аж.

Энэхүү хариуцлагын  систем нь бэлчээрийн маргааныг үгүй болгосон бөгөөд Сум дундын шүүх бэлчээрийн маргаан таслахдаа гол баримтлах бичиг баримт болгон хот айлын бэлчээрийн зургийг ашиглаж байна.

Аливаа төслийн үр шимийг хүртэгчид нь тодорхой нэг зорилтот бүлэг байж,  тухайн бүлгийн л асуудлыг шийдвэрлэдэг бол НАМЭМ төслийн хувьд малчин /иргэн/, төр, хувийн хэвшлийн тулгамдсан асуудлыг цогцоор нь шийдвэрлэх гарцыг нээж, хамтын ажиллагааг уялдуулан бэхжүүлсэн бодит үр дүн, сайн жишээ олон гарсныг Баян-Өлгий аймгийн жишээгээр тодруулбал:

Малчдын байгууллагын 3 тулгуурт хөгжлийн нэг болох маркетингийн хоршоо төслийн дэмжлэгтэйгээр 2012 оноос тус аймагт байгуулагдаж эхэлжээ. Тус хоршоод нь үндэсний үйлдвэрүүдийг чанартай түүхий эдээр хангах, малчдыг тогтмол орлоготой болгохын хамт чадавхаа нэмэгдүүлэх, хөрөнгөө өсгөх үйл ажиллагаануудыг идэвхтэй зохион байгуулжээ. Үүний нэг тод жишээ нь Улаанхус сумын “Нүүдэлчдийн хөгжлийн гараа” хоршоо юм. 720 гаруй гишүүнтэй, гурван хүний байнгын ажлын байртай, 10-15 хүнийг түүхий эд цуглуулахад түр ажилтнаар ажиллуулж жилдээ 60-70 тонн хонины урт ноос, 5000 гаруй ширхэг арьс шир, нэг тонн сарлагийн хөөвөр, тэмээний ноос бусад мал мах, бүтээгдэхүүнүүдийг малчдаасаа цуглуулж, үндэсний үйлдвэрүүдэд тушааж малчдын орлогыг нэмэгдүүлдэг. Засгийн газраас олгож байгаа түүхий эдийн урамшуулалд малчдыг хүртээмжтэй хамруулахаас гадна алслагдсан нутагт буй малчдад өргөн хэрэглээний болон гэр ахуйн бараа, хөдөө аж ахуйн тоног төхөөрөмж, нарны толь зэргийг лизингээр болон түүхий эдээр солих/бартер/, зуд турхан болсон үед өвс тэжээлээр хангах зэрэг уян хатан үйлчилгээг үзүүлж, үйл ажиллагаа нь тогтворжжээ.

Ченжид биш хоршоондоо түүхий эдээ өгч хамтран ажиллах нь илүү ашигтай байдаг тухай малчид ч сэтгэл хангалуун ярьж байна. Нөгөө талаас Файн ноос компанийн захирал н.Тулга ярихдаа “Аймагтаа жил бүр 200-300 тонн ноос авч анхан шатны боловсруулалт хийж, түүхий эд бэлддэг. Энэ дундаа Баян-Өлгий аймагтаа идэвхтэй үйл ажиллагаа явуулдаг малчны байгууллагатай сүүлийн гурван жил тасралтгүй, нягт холбоотой хамтран ажилласан. Малчдын байгууллагатай хамтрахын давуу тал нь чанартай бүтээгдэхүүн юм. Цаашид ч бид хамтын ажиллагаагаа өргөжүүлэн тэлэх маш олон төлөвлөгөөнүүд яригдаж байна” хэмээн онцолжээ.

Мөн малчдын хадгаламж зээлийн хоршоо ч тус аймагт амжилттай ажиллаж байна. Хадгаламж зээлийн хоршоо нь Зээл, Хадгаламж, Лизинг, Даатгал, Санхүүгийн боловсрол олгох гэсэн малчдад чиглэсэн 5 төрлийн үйл ажиллагааг явуулдаг.  Мөн хоршоонд түшиглэн түүхий эдийн сүлжээ бий болгосон байна. Нэг өгүүлбэрээр бол мал, малын гаралтай түүхий эд, малчидтай холбоотой экосистемийг бий болгож мал аж ахуйн тогтвортой хөгжлийн эхлэлийг тавьж чаджээ. Нэг онцлууштай нь малчид ч хадгаламжийн талаар эерэг ойлголттой болсон байна. Тодруулбал, бэлчээрийн даацаас илүү байгаа малыг ХАА-н тасагтай хамтран айл тус бүрээр тогтоож М6 загвар буюу Мөнгөн малыг бий болгожээ. “Мянган малтай байснаас Мөнгөн малтай байх сонголтыг хийх нь зөв. Мөнгөн мал нь бэлчээр хэрэглэхгүй, зудад нэрвэгдэхгүй, үхэж үрэгдэхгүй, хулгай авч чоно идэхгүй, зардалгүйгээр цэвэр өсдөг учраас маш ашигтай” хэмээн малчид сэтгэл хангалуун байна.

Нэг үе Улаанбаатар руу чиглэх орон нутгийн их нүүдлийг бууруулахаас үүдэн эхлүүлсэн Мянгат малчин тодруулах, банкнаас малаа барьцаалан зээл авах зэрэг нь малчдыг малын чанарт бус тоонд илүү ач холбогдол өгөхөд хүргэжээ. Олон малтайгаа онцлох биш хэн хариуцлагатайгаа малчид өөрсдөө хэлэлцэн алдаршуулдаг “Эко малчин гэрчилгээ”-н дээр шалгарсан өрхийн тэргүүн болон эхнэрийн зураг хамт байдаг нь мал аж ахуйн салбарт үргэлж орхигддог жендерийн тэгш эрхийг хангасан сайн жишээ  болжээ.

Байхгүй зүйлийг бий болгох гэж гаднаас эрснээс байгаагаа өнгөлөн сэргээж ашиглах, хайрлан хамгаалах хэрэгтэйг малчдад ойлгуулж, бэлчээр нутгаа зөв ашиглахын зэрэгцээ амьжиргаагаа дээшлүүлж, малаас авах ашиг шимээ нэмэгдүүлэх оновчтой шийдлүүдийг  НАМЭМ төслийн 17 жилийн турш 18 аймгийн  малчдад хүлээлгэн өгсөн өв дээрх жишээнүүдээс авахуулаад олон билээ. Та бүхэн www.repsonsiblenomads.mn хуудсаар зочлон төслийн үр дүн, үлдээсэн өвүүдийн талаарх мэдээллүүд болох хөдөө аж ахуйн сайн туршлагуудтай танилцах боломжтой.

Э.Саранчимэг